O Coto dos Mouros, un sidh en Rodeiro

Na vella mitoloxía irlandesa, ás mámoas chamábaselles sidh, e eran as portas do Outro Mundo, o lugar desde o que se accedía a terras e reinos máxicos e fantásticos. Algo diso conservamos tamén nos nosos túmulos, puntas de entrada ao mundo dos mouros e mouras. Agora ben, en Galicia nunca tiven tanta sensación de estar preto dun sidh, dun lugar que transita entre un mundo e noutro, coma no Coto dos Mouros de Rodeiro.

O Coto dos Mouros é un impresionante dolmen camuflado entre a vexetación. O seu túmulo, impoñente, enorme, está acompañado por unha necrópole tamén de mámoas que se distingue nas ondulacións dos prados. Estamos nunha zona de serra, nunha zona liminar, pero este dolmen é magnífico, unha auténtica sorpresa. Ao longo dos séculos, os labregos non sentiron a tentación ou a necesidade de levar as súas lousas. Aínda que obviamente debeu ser violado, a súa destrución foi mínima, e parece máis ben que foi o señor Tempo quen deixou a principal pegada nel.

A fenda que permite ver a cámara do dolmen

A sorpresa é que se pode ver un dolmen nun estado como poucos en Galicia. Aínda está subterráneo e soterrado. Algúns furados na masa tumular deixan pasar a luz para unha enorme cámara con pinturas valiosísimas que están a padecer as inclemencias enormemente. Pero a estrutura, subterránea, é impoñente. Hai que axeonllarse, meter a cabeza para abaixo, agardar a que as pupilas, abríndose, descubran como colapsou unha das lousas, e aí está. En silencio, estamos observando o Outro Mundo baixo o sidh. A luz fíltrase por algunhas pequenas aberturas, alumeando os ortostatos.

O corredor de acceso (primeiro plano) e a cámara (atrás)

Desde o Oeste cara o nacente, sae o corredor, tamén soterrado, este invisible aos nosos ollos, pero perceptible nas súas fendas. Está aí abaixo, probablemente máis colapsado que a cámara, ou non. Pero sabes que discorre baixo os teus pés, procurando o nacente.

O resultado é marabilloso, e case único en Galicia, cando menos nos dólmenes que eu teño percorrido: lembra máis a como están aínda preservados algúns dólmenes de Escocia e Irlanda. Unha experiencia fermosa para vivir nun día invernal, cando toda esta terra de Rodeiro mergúllase no silencio e, se cadra, os mouros do sidh decidan saír a ver en que quedou o vello mundo dourado.

Postpost: teñan coidado en onde pisan, porque podedes meter unha perna onde non se debe.

Localización: Descubrino grazas ao traballo de Xandlinarthy en patrimoniogalego.net. Alí tes a ubicación precisa.