Nun bosque próximo a Lugo, levántase un intrigante conxunto de vestixios arqueolóxicos de diferente forma e condición. O sorprendente é que hoxendía levan unha discreta vida cultual.
Le a historia completa »Tendencias en novos xeitos de comunicar
Experiencias gastronómicas para compartir en ración grande
Viaxes e exploracións por todo o mundo
Moleskine dixital para entusiastas do pasado-presente
Libros, discos, pelis, TV, videoxogos…

Grazas a Alejandro Lamas coñezo esta foto de Ramón Caamaño. Está tirada nalgún sitio da Costa da Morte ao redor do ano 1929 e representa unha lareira galega clásica que polas súas dimensións encaixa bastante ben na área da costa. Pero obviamente, se observades a foto, hai unha chea de detalles interesantes. O que máis me chama a atención é o rapaz cociñeiro. Observádeo: vai vestido co uniforme profesional do seu oficio á altura do ano 29, cunha elegante garabata e chaleque. A diferencia do ambiente un pouco disipado do seu contorno, el está centrado no servizo, con esa seriedade que tamén collen fronte á cámara os cociñeiros máis noviños cando os fotografías hoxendía. O rapaz se cadra sexa o fillo desa familia, pero aquí estamos vendo a transformación social en Galicia: el debe traballar nalgún hotel ou restaurante, seguramente cunha tecnoloxía culinaria moi superior, e aquí está, algo desubicado a nivel vestimenta, na vella e noble cociña familiar. Por certo, que plato pensades que está preparando (á rapaza parece encantarlle)?
Todos os xoves ou venres, Xurxo Ayán, o noso editor Antón Lado e máis eu facemos a presentación do libro de Herdeiros pola Forza nalgún lugar de Galicia. Aínda que os dous estamos acostumados á publicación de libros, o certo é que sempre se trataron de publicacións para un ámbito máis académicos. Así quen deixamos de emocionarnos con todo o que pasa: as persoas que se achegan a saudar porque nalgún momento ocupaches ou estás a ocupar un espazo importante da súa vida, porque coñecen o teu blog mellor ca ti mesmo, ou porque se destila tanto agarimo e simpatía cara ti, malia que ti non as coñeces persoalmente: esa proximidade que só dan as relacións en Internet. Non podemos dicirvos máis que grazas.
Pero hai unha cousa que me resulta especialmente conmovedora, que encaixa plenamente coa idea de Herdeiros pola Forza, e que non agardabamos. Moitos dos lectores e mercadores do libro son pais, pais que teñen aínda nenos pequenos de tres ou catro anos. Cando se achegan para que lles asines o libro, ás veces pídente que llo dediques a eles, pero sempre te piden que tamén llo dediques aos seus fillos, eses ananos que te miran curiosos collidos da man dos seus pais. E prodúcese algo marabilloso: de algún xeito estás asinando un texto que só será lido ou comprendido no futuro, cando estes nenos medren, e un día descubran que, nun pequeno acto de amor, o seu pai ou a súa nai, un día, pediulle a un escritor que se lembrara deles, e que lles deixase algo para a súa Historia persoal. O seu exemplar de Herdeiros pola Forza é xa un patrimonio, un patrimonio persoal, pero estes pais, con estas dedicatorias, convírteno automaticamente, nun leigado para o futuro, un agasallo para os seus fillos que serán no futuro. Non pode ser máis emocionante. E non pode menos que resumir o proceso que nós procuramos e defendemos para o patrimonio cultural galego. Desde o momento no que nós asinamos e personalizamos ese libro, pouco a pouco deixa de ser noso e o seu propietario pasa a apropiarse simbolicamente nel.
O que agardo é que cando eses meniños poidan comprender Herdeiros pola Forza, o libro só sexa a crónica de angueiras e esperanzas que se viran, finalmente, cumnpridas.


Impactoume moito a traza do Dream Hotel, un proxecto hoteleiro en Nova York deseñado por Handel Architects. No interior do post hai máis fotos. (vía The Contemporist)
Le toda a historia »

Un grupo de alumnas e alumnos da materia Ámbito Lingüístico Social, do IES de Vedra, tiveron a ben entrevistarme para El País de los Estudiantes. A verdade é que fixeron unha entrevista magnífica, así que parabéns a eles e á súa profe. Aquí queda o PDF para quen o queira ler.
Este vello, Jiro Ono, é fascinante. Andrés Medici, o cociñeiro do mellor restaurante xaponés de Galicia, o Oh Sushi!, contounos hai pouco como estivo no seu restaurante. Apoquinou máis de trescentos euros por cabeza. Servíronlle nunha barra máis dunha ducia de bocados xaponeses. «E ben os valeu», di Andrés, que se queda pensando e non é nada dado a mitomanías. O Sukiyabashi Jiro está nos baixos dunha estación, no sitio menos glamuroso que un se poida imaxinar. Para beber, pouca cousa. Para sentar, menos espazo. Hai unha cociniña dentro e o vello remata os pratos diante do cliente. Non hai carta, obviamente, nin nada que se lle pareza.
Jiro chega todos os días ao seu restaurante de tres estrelas Michelín de Tokio en transporte público. É un tipo de carácter absolutamente austero, que con frecuencia, polas noites, soña co sushi perfecto, o cal, como di no trailer, é un contrasentido. Pode haber a perfección nalgo coma o sushi? E onde está? Pódese chegar a acadar se non sabes cal é o límite. A historia destes bocados debe ser fascinante. Non hai máis que ver este video de Bourdain, a quen se lle poderán criticar moitas cousas pero non, desde logo, a sinceridade. Esa cara o di todo.
O que máis me chama a atención deste home que leva trinta e cinco anos facendo practicamente o mesmo é a humildade do punto de partida -que pode compartir con moitos cociñeiros- pero tamén a humildade do punto de chegada. Non está resignado o á claudicar ante a perfección non acadada, diariamente reconstrúe o proceso para ofrecerlle un excelente bocado ao seu cliente. É como un artesán sometido á súa disciplina, domeñado por ela. Hai que mastigar orgullo moi forte para colocarse este plan de vida ata a xubilación que non pretendes nin buscas, mentres o teu fillo madura de máis como segundo de abordo.
E Jiro segue aí, creando algo do mellor sushi do mundo.

Xa ven que esta tempada estamos moi herdeirianos. E é que o pouco tempo do que dispoño dedícoo a estas saídas exteriores para presentarmos Herdeiros pola Forza, o cal é un auténtico pracer polos debates e conversas que se van creando ao redor do libro. É para nós un pracer facelo este xoves 10, ás 20:00, na Fundaçom Artabria (Ferrol), que está na Travesía de Batallóns, nº 7, Esteiro-Ferrol. Alí nos vemos!
Pois tanto Xurxo Ayán coma min estamos tan abraiados como contentos, porque Herdeiros pola Forza esgotou a primeira edición (500 exemplares) en menos dun mes en librarías. O cal revela dúas cousas: o galego é unha lingua que permite ter éxito editorial, mesmo en xéneros algo máis complexos como o ensaio, e debera ser un aviso para quen renuncia con alegría á súa propia lingua porque eu estou convencido de que ela mesma é parte do éxito. E o segundo ten que ver coa temática: con independencia de que á xente lle guste o noso libro ou non, unha cousa está clara. O noso patrimonio cultural, o seu presente e o seu futuro, interesa a moita xente, e iso é o que revelan estas cifras. E iso é o que máis nos enche o corazón: poder poñer por escrito algo que moitos de vós estabades, seguro, xa a pensar. Moitas grazas a todos e todas. Desde 2.0 Editora infórmannos de que xa está en curso a reimpresión.
Pois iso, este venres ás 19 horas presentamos Herdeiros pola Forza na Feira do Libro de Santiago, na Alameda. Será para nós un pracer que nos acompañes na festa dos libros!

Os viñedos de Lobarzán en Vilaza (Monterrei)
A terra de Monterrei estase a revelar como unha das zonas máis prometedoras para os tintos galegos. Son sempre bombas de froita, finísimos coupages nas que a araúxa sofistica a mencía. A Adega Castro de Lobarzán, dinamizada polo inquedo José Manuel Fernández, é unha das referencias máis solventes da denominación de orixe. O seu tinto Castro de Lobarzán, do que fai 4.000 botellas, é do mellor en relación calidade-prezo para os tintos galegos. Só algúns anos, cando se dan as condicións, José Manuel tamén se anima a elaborar esta marabilla, o Is de Lobarzán. Por exemplo, non hai Is do 2010. Soubemos dos seus escrúpulos hai pouco, no transcurso dunha magnífica cea no Bar do Jorge, unha taberna do rural verinés que hai que visitar aínda que só sexa pola incrible decoración de tallas e tocas de madeira feitas polo seu propietario. Alí, José Manuel Fernández amosounos, con amor e orgullo, os seus viños. Quedáballe moi pouco deste Is, e a penas lle puidemos dar o tempo e as copas que se merecían. O outro día, en Casa Aurelio, Aurelio Vázquez ofreceunos unha botelliña deste Is de Lobarzán 2009 e nin o dubidamos. Faise a penas unha barrica deste viño, e non lembro a cantidade de botellas, entre 400 e 500, pero é un auténtico tesouro de Galicia.
O Is é un tinto mencía con achegas de araúxa e bastardo que lle outorgan unha enorme complexidade. Tecnicamente moi depurado, cómpre deixalo respirar, abríndoo unha ou dúas horiñas antes de xantar ou directamente decantándoo para que respire máis. Hai viños que na cor xa o din todo: neste caso, un profundo tinto de matices de púrpura escura; un viño que no nariz amosa froita case madura, cunha madeira máis que equilibrada e que expresa, grolo a grolo, a terra da que procede. Un soño de viño, tan descoñecido como apaixoante.