Mr. Turner e a empatía emocional

Mr. Turner é unha gran produción cinematográfica británica ao redor dun dos grandes pintores ingleses de todos os tempos: William Turner. Son un declarado admirador da pintura de Turner desde hai moitísimos anos: da súa turbulenta visión dos amenceres e atardeceres, pero tamén da plasticidade abrupta, misteriosa, dos seus mares e mariñas. Cando tes pintores de referencia supoño que, en parte, é porque compartes a súa visión aínda que ti non sexas quen de representalas. Pero hai unha ollada similar que crea a empatía.

O filme, dirixido por Mike Leigh e interpretado brillantemente por Timothy Spall, capaz de outorgar clasicismo actoral a unha figura excéntrica, difícil, “unha gárgola”, como se define Turner a si mesmo no filme. A interpretación é tan veraz que Spall é quen de crear certa naturalidade nunha figura que noutro actor sería cómica sen excusas. Unha sorte de ogro co que non é desde logo nada doado empatizar. Cada vez menos gústame ese recurso de biopic de aproximarnos á figura biográfica, convivir nos seus primeiros momentos de ascensión, sepultarse con el en abismos de drogas e alcol para despois redimirnos conxuntamente cando se vai achegando a final da metraxe. Con Turner non se pode empatizar, máis alá do seu asombro innato de xenio ante as marabillas naturais que o mundo ofrece. As súas relacións contraditorias con personaxes que lle aman ou sobre os que debera exercer algunha responsabilidade fannos sentir a incomodidade. O señor Turner non é empático. Pero non podes abandonar a película, nin deixar de ver a interpretación, nin agardar ao seguinte. O director non quere que sexamos cómplices. Quere que sexamos espectadores.

Pero tampouco o precisa. O filme é tan bo que nos pode facer acompañar a un home de difícil carácter, certo egoísmo e crueldade sen necesidade de collelo da man; asumir a súa diferencia, a súa capacidade creativa, e compadecer a aqueles que vai deixando polo camiño.

A película, ademáis, é un auténtico luxo pictórico, e aquí o sobresaínte é para Leigh e o seu director de fotografía. Cada un dos planos está coidado ata o último detalle e a luz, e o seu volume, é unha parte indistinguible da metraxe. Das mellores películas que teño visto nos ultimos tempos.