“Tense que notar”

Última actualización o 4 / Xullo/ 2011

A Pedra da Moura e, á esquerda, a rotonda “explicativa”. Fotos: Sole

Había tempo que non ía pola Pedra da Moura, unha curiosa formación xeolóxica que exerceu de marca para os pescadores durante séculos. Está entre a praia de Cabío e as fermosas caliñas pechadas polo bosque atlántico que van entre aquela praia e a Pobra do Caramiñal. Aínda que na foto non se ve moi ben polos toxos, distínguese á esquerda da Pedra da Moura un enorme descampado circular sobre o mar, unha rotonda temática no medio dun paseo marítimo moi pequeno sobre ese fragmento de costa. Ese descampado é parte dunha intervención de paseo marítimo-natural por esa parte da costa pobrense. Foi promovido polo Ministerio de Medio Ambiente, cando o ministro era un tal Jaume Matas -non sei se o coñecen-, que se destacaba por unha filosofía moi concreta á hora de coidar o medio ambiente: o concepto “tense que notar” que metemos pasta en preservar o medio natural. Alí, nesa rotonda, os carteis que xustifican a súa existencia explícanche que en Galicia hai piñeiros, que o mar é importante, que hai que coidar o medio natural…parvadas para xustificar ubicar logos por todas partes.

Un mal frecuente das Administracións na súa relación co medio natural é a confrontación entre a necesidade de propaganda que precisa un político para xustificarse e o propio medio natural. Neste paseo pola natureza, os arquitectos do Ministerio, tiñan claro de que se tiña que percibir claramente a pegada do axente investidor. Non se trata de preservar o medio ambiente, senón de ‘construílo’. Así que nun fermoso escenario de granito, piñeiros e toxo que cae ao mar, chantaron unha sorte de praza circular que o tempo -falaremos nuns anos- acabará por devorar entre toxos. A natureza, por si soa, non vale: hai que construíla para que se advirta a intervención da Administración. O mesmo Ministerio e ministro fixo o mesmo na Praia das Catedrais, en Ribadeo, urbanizando dramaticamente os accesos e permitindo unha cafetería para que se notase máis o investimento. E, cando chegas ao alto do Monte Branco, en Ponteceso, invádeche tamén o mosqueo. Alguén non podía comprender que a intervención humana sobre o espazo tiña que ter por sentido a rexeneración, non percibir a obra pública. Así que entre os seixos do Monte Branco chantaron uns infames bancos “para que se notara” que a administración estivera alí.

Unha mala cultura do medio ten esas consecuencias, e a responsable non é só a Administración, senón a propia cultura colectiva, que está encantada coa “urbanización” da natureza, para podermos chegar a todas partes en tacóns e sen esforzo. Para moitos galegos, a máxima expresión de amor á fermosura dun lugar natural é chantarlle unhas churrasqueiras e uns bancos para celebrar aló unha paparota. Ti estás vendo cun paisano un lugar bonito e axiña che din: “aquí para vir facer un churrasco, eh?”, diche con complicidade. Así pasou nas proximidades da Moa do Pindo. Con boa intención, a Comunidade de Montes “fíxose notar” cunhas grellas. A Xunta tamén fai das súas, como aqueles podios para ver o solpor en Fisterra.

Só hai un consolo: a penas coñezo lugares destes en Galicia que duren máis dunha lexislatura. En breve, a natureza devorará a rotonda temática e petulante feita por Jaume Matas, as churrasqueiras do Pindo, as madeiras da Praia das Catedrais ficarán abandonadas polo desleixo dunha administración asfixiada e a natureza volverá a facerse notar. Ela si ten dereito a iso.