Last updated on 1 / Maio/ 2007
O poeta Leopoldo María Panero.
Fumo mucho. Demasiado.
Fumo para frotar el tiempo y a veces oigo la radio,
y oigo pasar la vida como quien pone la radio.
Fumo mucho. En el cenicero hay
ideas y poemas y voces
de amigos que no tengo. Y tengo
la boca llena de sangre,
y sangre que sale de las grietas de mi cráneo
y toda mi alma sabe a sangre,
sangre fresca no sé si de cerdo o de hombre que soy,
en toda mi alma acuchillada por mujeres y niños
que se mueven ingenuos, torpes, en
esta vida que ya sé. [ … ]La canción del croupier del Missisipi. Last River Together, 1980
Durante a universidade, Leopoldo María Panero molaba por varios motivos: a) Era maldito. b) Estaba tolo. c) Tiña unha voz turbia e rebelde. d) Púñano en longuísimas entrevistas dos programas culturais trala fronteira da medianoite, co cal podías velo en compañía noturna, que era a máis divertida. e) Cada verso que pronunciaba era como un salto ao abismo. Agora vexo o documental de 20” que se entrega co libro disco e DVD de homenaxe ao poeta, feito por Bunbury, Carlos Ann, José María Ponce e Bruno Galindo e podo comprender mellor a unha personaxe que tanto ten cultivado o malditismo. Bunbury e Carlos Ann pasean con Panero. Gimferrer chamoulle o adolescente permanente. Non sei se simplificalo tanto. Véxolle detalles absolutos, que antes non comprendía. Unha gramática e vocabulario oral esmerados, con ese español neutro froito dunha educación cara de clase alta, pero coa dicción pastosa que indica que por alí pasa algo raro; unha intensa egolatría, ese desinterese absoluto polos compañeiros de rodaxe. El tómase os seus tempos, pavoneando. Esa astucia da personaxe construída, do cruce de ficción e realidade. A lucidez, o verso e a barbaridade. Bunbury, condescendente Bunbury, nada cómodo no papel de entrevistador, faille unha pregunta tan de encher un oco de silencio molesto que ata resulta ruborizante:
-¿E o Premio Nobel para cando?
-Non o sei. Gañárono dúas veces dous dobles meus -responde Panero todo serio.
-¿Ti cres que cho darán algún día?
-A ver se o ano que vén. Levo dous anos agardándoo en van.
Gústame Panero, aínda que xa non me crea tan claramente o rollo maldito, aínda que este tolo lúcido o perciba máis ególatra, máis cercado en si mesmo. Porque na universidade, un podía crer que Panero era o máis poeta, o que máis se achegara ao límite. Hoxe dubídoo moito. Pero non quedan moitos coma el. Especie literaria en estado puro. A penas desgastado polas mesas redondas, poéticas de podio e reflexións sobre o estado do sector.
Aquí vai o documental. Gasta uns minutos. Aviso: como di Joffa H., non é nada cómodo de ver.
fíxoseme moi incómodo de ver; ían camiñando polas rúas desa cidade como se sempre houbera unha esquina ou un muro entre eles tres ou catro.
teño a sensación de que nin bunbury nin o outro son interlocutores válidos para un home coa cabeza amoblada dese xeito. eles suben polo primeiro piso, e el ven de volta, embalado, dende a última planta.
ten eses momentos: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7… pigeonsjustlikethat. e o de atrás movendo a cabeza como dicindo… como dicindo… “acabo de escoitar algo grande… que aínda non entendo”.
Coincido contigo. Bunbury e Ann non son as persoas axeitadas para tratar con Panero nesta reportaxe. Iso acentúa certa sensación dramática e triste no documental, do tolo solitario e, se cadra, xenial, que segue ficando só malia estar acompañado por persoas que se supón que o respectan.
Aínda así, non debe ser nada doado ser o interlocutor de Panero, máis que nada porque Panero non debe aceptar doadamente unha compañía de iguais, e porque ti como interlocutor non podes chegar ata onde está el, nun lugar moi distante, aínda que tome unha cocacola ao teu carón.
Non tan duro como ler alguns poemas dalguns nalguns lugares.Ou ese final de clarividencias etc.
Tiña eu unha sensación no retrogusto que sabia archivada e coñecida máis non atopada ou recoñecida … era esa, a conexión norteamericana. En fin coma nalguns viños, non esta de máis esperar 18 anos para degustar unha cata completa.