{"id":6779,"date":"2009-05-16T20:57:28","date_gmt":"2009-05-16T18:57:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/?p=6779"},"modified":"2009-05-18T10:41:44","modified_gmt":"2009-05-18T08:41:44","slug":"a-xunta-o-derradeiro-monstro-da-tradicion-oral-galega","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/2009\/05\/16\/a-xunta-o-derradeiro-monstro-da-tradicion-oral-galega\/","title":{"rendered":"A Xunta, o derradeiro monstro da tradici\u00f3n oral galega"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/a_xunta_1.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><span class=\"drop_cap\">D<\/span>ecateime o o outro d\u00eda cando <a href=\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/index.php\/2009\/05\/04\/pola-serra-do-candan-e-aciveiro-seguindo-o-prg-100\/\">faciamos un roteiro polo Cand\u00e1n<\/a>. Unha vella coa que pararamos a conversar sinalou ao lonxe o mosteiro de Aciveiro e contounos unha historia. <\/p>\n<p>-Cando viv\u00edan os monxes, un d\u00eda chegou a Xunta e qu\u00edxolles levar as neveiras para Santiago. Os monxes non quer\u00edan porque eran s\u00faas. E desde aquela hai un home que, noite e d\u00eda, sen durmir, coida das neveiras para non as leven. <\/p>\n<p>Refer\u00edase \u00e1s <em>neveiras<\/em>, os almac\u00e9ns de neve que os monxes constru\u00edran nas ladeiras do Cand\u00e1n para preservar o prezado xeo que despois vend\u00edan aos se\u00f1ores de Santiago. Facer convivir os monxes, que tiveran que marchar do mosteiro en 1842 coa Xunta \u00e9 un curioso exemplo do mecanismo de reciclaxe hist\u00f3rica que rexe as fantas\u00edas da tradici\u00f3n oral. Aseg\u00fan escoitaba a historia, de s\u00fapeto vi\u00f1\u00e9ronseme moitos recordos \u00e1 cabeza, de ducias de conversas no rural, que de s\u00fapeto cobraban sentido dun xeito inagardado para min. O denominador com\u00fan de todas esas historias contadas canda outras de mouros, meigas e defuntos, era que a Xunta chegaba e roubaba parte do patrimonio e da memoria do rural, lev\u00e1bao para un lugar algo impreciso chamado Santiago ante a inacci\u00f3n ou a pena dos paisanos, que v\u00edan como se marchaban os seus s\u00edmbolos m\u00e1is preciosos. Lembro unha especialmente emotiva. Un vello abriunos unha antiga ermida para que puideramos admirar un enorme cristo g\u00f3tico que seica participou na exposici\u00f3n <em>Galicia no Tempo<\/em>. A Xunta devolvera o Cristo despois de sometelo a unha restauraci\u00f3n cr\u00edtica, pero o vello, ao contalo, volveu botar anos despois un respiro de alivio.<\/p>\n<p>-Pensabamos que non volv\u00eda &#8211; concluiu o vello mirando para n\u00f3s cunha enorme sinceridade. <\/p>\n<p>A Xunta, neses relatos, caracter\u00edzase como un monstro de imprecisa forma que vive nunha abstracci\u00f3n chamada Santiago, un lugar que re\u00fane os tres elementos importantes das cidades para as xentes do mundo rural: os avogados, os m\u00e9dicos e os pol\u00edticos. En todos estes relatos, a Xunta \u00e9 algo alleo, algo que chega de f\u00f3ra, algo que non ten v\u00ednculos coa comunidade, nin familiares, nin territoriais, e que se leva o m\u00e1is preciado. A Xunta, nestas historias, act\u00faa case coma o peor dos montros da nosa tradici\u00f3n oral. Nunha sociedade tradicional de estrutura minifundista como a nosa, no que <em>posu\u00edr<\/em> algo (un ferrado de terra, unha vaca, un porco) significaba sobrevivir, boa parte dos nosos contos tradicionais se basean en tal dualidade obter\/quitar. Esta Xunta dos nosos relatos despos\u00fae en contraposici\u00f3n aos mouros que ofrecen riquezas. Se non souberamos que a Xunta \u00e9 a Administraci\u00f3n, ese nome inspirar\u00eda relatos de medo para nenos pequenos e \u00e1lbumes ilustrados, igual que a Compa\u00f1a ou a Estadea. <\/p>\n<p>\u00bfPor que \u00e9 tan allea a nosa sociedade rural \u00e1 Xunta que a goberna e administra os seus impostos? Hai moitas causas de todo tipo que dar\u00edan para un blog enteiro, pero fanche pensar. \u00bfEn que medida \u00e9 a nosa cidadan\u00eda consciente de que o goberno, a Xunta, son unicamente un organismo administrador do seu di\u00f1eiro, e non \u00e9 unha instituci\u00f3n de poder ca\u00edda do c\u00e9o? Pensei na vergo\u00f1ante victoria do referendum do noso Estatuto, do ano 1981, que rexistrou unha participaci\u00f3n m\u00ednima, tam\u00e9n no mundo rural. Pensei en que temos un Estatuto porque unha parte do pa\u00eds loitou por telo, mentres que a outra <em>llo deron<\/em>. Que esa parte non confiou na Autonom\u00eda porque pensaba -se cadra con raz\u00f3n-, en que a Xunta era un cambio de nome para un poder que se perpetuaba, algo que funcionaba alleo a eles. Pensei en como se xestiona a pol\u00edtica local neste pa\u00eds, con alcaldes que se atrib\u00faen os m\u00e9ritos do financiamento auton\u00f3mico e lle botan a ese monstro-Xunta as culpas dos seus problemas de xesti\u00f3n. E miremos tam\u00e9n para San Caetano. \u00bfEn que medida a Xunta fixo sentir aos cidad\u00e1ns do mundo rural como cidad\u00e1ns da <em>res publica<\/em>? <\/p>\n<p>Todas as semanas percorro as vellas carballeiras, as aldeas nas que un mundo, unha cosmovisi\u00f3n desaparece, os vellos morren, unha rica tradici\u00f3n oral marcha, que mudan a un mundo radicalmente diferente; en Galicia, a modernidade chegou acompa\u00f1ada pola maior cota de autogoberno da nosa Historia recente. E non deixa de darme calafr\u00edos que ao \u00faltimo monstro imaxinario incorporado ao rico cat\u00e1logo de medos da nosa tradici\u00f3n oral se lle chame <em>a Xunta<\/em>, o monstro roubador dos tesouros patrimoniais e queridos das parroquias. D\u00e1me vertixe, resultame conmovedor e conmocionador.<\/p>\n<p>Porque, de xeito literal, ese monstro somos <em>n\u00f3s mesmos<\/em>. O noso goberno. O imaxinario \u00e9 un estra\u00f1o espello das verdades e mentiras da nosa sociedade nos \u00faltimos trinta anos.<\/p>\n<p>Se fora ilustrador, e tivera que facer ese \u00e1lbum para nenos (10-12 anos) sobre a Xunta das nosas lendas tradicionais, representar\u00edaa como un Enterrador.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Decateime o o outro d\u00eda cando faciamos un roteiro polo Cand\u00e1n. Unha vella coa que&#8230;<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/2009\/05\/16\/a-xunta-o-derradeiro-monstro-da-tradicion-oral-galega\/\">Ler a historia<span class=\"screen-reader-text\">A Xunta, o derradeiro monstro da tradici\u00f3n oral galega<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6780,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-6779","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diario","excerpt","zoom","full-without-featured","even","excerpt-0"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6779","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6779"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6779\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6780"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6779"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6779"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6779"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}