{"id":6521,"date":"2009-03-31T22:32:35","date_gmt":"2009-03-31T20:32:35","guid":{"rendered":"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/?p=6521"},"modified":"2009-04-01T08:46:35","modified_gmt":"2009-04-01T06:46:35","slug":"prg-77-secretos-fora-do-roteiro-na-senda-de-boboras","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/2009\/03\/31\/prg-77-secretos-fora-do-roteiro-na-senda-de-boboras\/","title":{"rendered":"PRG 77: secretos f\u00f3ra do roteiro na Senda de Bobor\u00e1s"},"content":{"rendered":"

\"\"
\nFotos: Soledad Felloza<\/a><\/em><\/p>\n

E<\/span>spertou a primavera, o sol chegou acompa\u00f1ado de ventos fr\u00edos que moven os plum\u00f3ns (\u00bfcomo lle chamades a esta pranta da foto?). Percorremos un dos roteiros m\u00e1is bonitos do pa\u00eds, o PRG 77, a Senda de Bobor\u00e1s (Ourense), un itinerario cheo de cultura, no que o principal valor \u00e9 descubrir por un mesmo a riqueza dos detalles da natureza e da historia. Beiramos o r\u00edo Arenteiro, subimos outeiros, intern\u00e1monos en bosques na procura de castelos esquencidos. Unha aut\u00e9ntica fermosura. <\/p>\n

No PRG 77, algunhas das cousas m\u00e1is interesantes non est\u00e1n sinalizadas, ou peor, hai postes indicando que “o sendeiro non vai por a\u00ed”. Pois ben, si que vai. No interior do post tedes un mapa con puntos interesantes \u00e1 beira do roteiro. Neste post abusamos algo das imaxes, pero non pod\u00eda ser doutro xeito, atop\u00e1ndonos tantas pequenas marabillas da historia e do rural. <\/p>\n

A Ponterriza<\/h3>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

U<\/span>nha importante ponte medieval, xestionada no seu momento polos cabaleiros de Malta. Aqu\u00ed, todo est\u00e1 en calma, e nun curioso cruceiro, reconv\u00e9rtese un antigo baixorrelevo de m\u00e1rtires. Uns l\u00e1nguidos gatos siameses mornean ao sol. Comeza o cami\u00f1o. Na fraga da Ponterriza, un sendeiri\u00f1o natural (prohibido por un sinal) l\u00e9vanos ata unha antiga presa do Arenteiro, no que os carballos demostran a s\u00faa natureza anfibia. <\/p>\n

Moldes
\n<\/h3>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

A<\/span>qu\u00ed houbo mercado, e a\u00ednda se poden ver pendellos, algo m\u00e1is novos e traballados que os da Golada, ao car\u00f3n da igrexa nova (do XVIII). Al\u00ed nace o muro do Pazo Tiz\u00f3n, unha propiedade vin\u00edcola, onde est\u00e1 o pequeno pazo familiar do galeguista Ant\u00f3n Losada Di\u00e9guez e a adega nunha casa, remedo de antigo pazo, ao car\u00f3n. Pero en Moldes hai que subir o bosque polo cami\u00f1o enlousado. Pouco a pouco, a carballeira vai silenciando os ru\u00eddos e entramos nun vello castro cunha igrexi\u00f1a no medio. <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

A igrexa rom\u00e1nica de Moldes est\u00e1 a\u00ed, humilde, chea de s\u00edmbolos, como estes curiosos peixes e serpes, e serpes comendo peixes por riba dos canzorri\u00f1os da cornisa. Aqu\u00ed est\u00e1 soterrado Chamoso Lamas, o arque\u00f3logo, e a s\u00faa casa est\u00e1 ao car\u00f3n da estrada. A aldea fica bastante abaixo, pero os seus habitantes, malia teren unha igrexa ao car\u00f3n das casas, teiman en subir ao castro para soterrar aos seus mortos e para os principais oficios. Seguimos cami\u00f1o, entre pi\u00f1eirais, ata Paradela. <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Paradela<\/h3>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

P<\/span>aradela \u00e9 un verxel. Os vellos veci\u00f1os da alde\u00ed\u00f1a parece que se puxeran de acordo para converter a s\u00faa aldea nun aut\u00e9ntico xard\u00edn de frutais, flores (glicinias, camelias, xazm\u00edns, margaridas, flores de marmelo, maceiras, amendoeiras). Canto solucionariamos do fe\u00edsmo simplemente con algo de amor \u00e1s flores como hai nesta pequena aldea. Comemos nunha terraza privilexiada sobre estes montes que o Arenteiro e o Mi\u00f1o furaron. Pero a aldea est\u00e1 chea de sorpresas. <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Xusto por baixo da casa de Jos\u00e9 Luis Cuerda, o director de cinema, un atopa esta adega. Nesta banda que vedes, unha inscrici\u00f3n indica que foi erguida en 1507! No interior a\u00ednda conserva enormes bocois, e unha estancia como suspendida no aire. Beireando o edificio, aparece esta recoleta fiestri\u00f1a de inicios do Renacemento, cunha copa na parte superior. <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Seguimos paseando pola aldea. <\/p>\n

-\u00bfQueren comprar?<\/p>\n

Preg\u00fantanos dous vellos distintos cando nos ven mirando casas medio abandonadas. Todo un s\u00edmbolo dos tempos no Ribeiro. “\u00bfA el g\u00fastalle moito andar nas cuchufeiras<\/em>, non?”, dinos unha muller sinal\u00e1ndome. Pero eu sei que no Ribeiro hai que meterse nas cuchufeiras<\/em>, como esta. <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Porque se un mira ben, atopa estra\u00f1as columnas coma esta fundidas no medio dos alpendres, dos estreitos corredores destas aldeas seculares. <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Castro Cavadoso<\/h3>\n

\"\"<\/p>\n

C<\/span>ami\u00f1amos, cami\u00f1amos, xa baixando. O roteiro ind\u00edcanos que imos cara a Ponte do Castro, no Arenteiro. Pero antes eu sei que hai outro sitio. Castro Cavadoso. Nunha curva moi pechada, antes de cruzarse coa tuber\u00eda do encoro, veredes unha sinal que indica que o roteiro non \u00e9 por a\u00ed. Non se\u00f1or. Si \u00e9 por a\u00ed. E tanto. <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Castro Cavadoso foi un castelo derrubado polos Irmandi\u00f1os. Pertenc\u00eda \u00e1 Condesa de Ribadavia. Eu pensaba que ser\u00eda a t\u00edpica mota, o cl\u00e1sico torre\u00f3n controlando o paso da Ponte. A primeira impresi\u00f3n, esa fotograf\u00eda, as\u00ed o confirmaba. Algunhas fiadas de pedra e os restos dalg\u00fan parapeto anterior, castrexo, se tal. Enganeime.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

A\u00ed dentro hai todo un burgo medieval: ves as r\u00faas, ves as casas, ves os sotarregos, vivendas extramuros baixando cara o castelo. As potentes murallas contin\u00faan a existir, emerxendo como colosos adormi\u00f1ados diante dunha h\u00famida fraga de carballos. Mesmo para entrar no segundo recinto a\u00ednda debes gabear pola ladeira, sorteando as ru\u00ednas dun basti\u00f3n. Explorei algo m\u00e1is ao chegar a casa. Xaqu\u00edn Lorenzo, Xocas, fala de que, en Castro Cavadoso, p\u00f3dense ver cinco civilizaci\u00f3ns. Non o sei, a\u00ednda que castelo e burgo ti\u00f1an t\u00e9cnicas construtivas diferentes, a simple vista. Pero durante s\u00e9culos despois de que o castelo fora derrubado, o territorio xur\u00eddico seguiu cham\u00e1ndose Xurisdicci\u00f3n de Castro Cavadoso. Por algo ser\u00eda. Solicitei m\u00e1is informaci\u00f3n para contarvos algo, a ver se hai sorte. Alucinante.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\nA Ponte do Castro<\/h3>\n

De al\u00ed seguimos pola antiga brea medieval do Castelo. Xa nos faltaba pouco para rematar a nosa escapada no tempo e na Historia. Ao pouco, xa aparec\u00eda a fermosa Ponte do Castro, suspendida como en cristal sobre o Arenteiro, nunha fermosa paraxe. De seguirmos a brea, chegariamos a outro lugar fermoso do que xa vos falei: Cabanelas, co seu xudeu en pedra<\/a> e os seus pazos ao sol<\/a>. Canta riqueza poden dar os r\u00edos que dan nome \u00e1 comarca do Ribeiro. En especial, o seu intenso, esvaradizo, vello Arenteiro.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Mapa no interior do post
\n
\n