{"id":4967,"date":"2008-07-13T22:24:46","date_gmt":"2008-07-13T20:24:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/?p=4967"},"modified":"2008-07-16T23:04:22","modified_gmt":"2008-07-16T21:04:22","slug":"un-castelode-terra-en-goian-tomino","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/2008\/07\/13\/un-castelode-terra-en-goian-tomino\/","title":{"rendered":"Un castelo&#8230;de terra en Est\u00c3\u00a1s (Tomi\u00c3\u00b1o)"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/fortalezamedo1.jpg\" alt=\"\" title=\"fortalezamedo1\" width=\"500\" height=\"335\" class=\"alignnone size-full wp-image-4968\" srcset=\"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/fortalezamedo1.jpg 500w, https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/fortalezamedo1-300x201.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><br \/>\n<em>Fotos: Sole<br \/>\n<\/em><br \/>\nNon \u00c3\u00a9 co\u00c3\u00b1a: ch\u00c3\u00a1mase a Fortaleza Santiago Carrillo. A\u00c3\u00adnda que o nome soa <em> como algo<\/em> a pol\u00c3\u00adtico do PCE, nada ten que ver este curioso lugar coa Transici\u00c3\u00b3n. O Forte de Medos \u00c3\u00a9 un vestixio \u00c3\u00banico en Galicia. Est\u00c3\u00a1s na parroquia de Est\u00c3\u00a1s, en Tomi\u00c3\u00b1o, a pouca distancia da beira do Mi\u00c3\u00b1o. E, de s\u00c3\u00bapeto, cando te metes no bosque e nunha prantaci\u00c3\u00b3n de kiwis, empezas a descubrir enormes murallas e foxos de terra recubertas dunha mesa capa de fentos e silveiras. Aqu\u00c3\u00ad est\u00c3\u00a1 unha parte da nosa Historia que foi ignorada durante moit\u00c3\u00adsimo tempo: a <a href=\"http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Guerra_de_Restauraci%C3%B3n_portuguesa\">guerra da Restauraci\u00c3\u00b3n<\/a>, entre Espa\u00c3\u00b1a e Portugal no s\u00c3\u00a9culo XVII, que provocou a fortificaci\u00c3\u00b3n e militarizaci\u00c3\u00b3n das d\u00c3\u00baas ribeiras do Mi\u00c3\u00b1o. En funci\u00c3\u00b3n das campa\u00c3\u00b1as, dos movementos de tropas, das incursi\u00c3\u00b3ns dunha ou doutra banda, os montes e as aldeas do Baixo Mi\u00c3\u00b1o est\u00c3\u00a1n hoxe constru\u00c3\u00addas sobre baluartes, trincheiras, murallas e terraplenos que hai que saber ler nun terreo f\u00c3\u00a9rtil e verde que devora todo. Son un escenario b\u00c3\u00a9lico ao que a\u00c3\u00adnda lle quedan as cicatrices do conflito.<\/p>\n<p>\u00c2\u00bf\u00c3\u0089 un castro? De s\u00c3\u00bapeto as murallas toman un \u00c3\u00a1ngulo brutal, xeom\u00c3\u00a9trico, daste conta de que \u00c3\u00a9 unha pranta de estrela&#8230;sen d\u00c3\u00babida, seguindo a mesma e avanzada planta das fortificaci\u00c3\u00b3ns militares que estaba a dese\u00c3\u00b1ar neses momentos o enxe\u00c3\u00b1eiro franc\u00c3\u00a9s Vauban a varios miles de quil\u00c3\u00b3metros. O Forte Santiago Carrillo xurdiu para enfrontarse e controlar a praza que o ex\u00c3\u00a9rcito portugu\u00c3\u00a9s ga\u00c3\u00b1ara na ribeira galega, o forte de San Lourenzo e o Forte da Concepci\u00c3\u00b3n, tomados tras unha acci\u00c3\u00b3n heroica cruzando de noite o Mi\u00c3\u00b1o polo seu paso m\u00c3\u00a1is estreito en Vilanova da Cerveira&#8230; Este foi un castelo de urxencia, levantado en a penas meses entre 1663 e 1664 por centos de traballadores, como un lugar de campa\u00c3\u00b1a destinado a controlar a eses portugueses de Goi\u00c3\u00a1n e impedir o paso a Tui, chave estrat\u00c3\u00a9xica da zona. Te\u00c3\u00b1o visto moitos castelos do XVII, rexos edificios p\u00c3\u00a9treos de b\u00c3\u00b3vedas e garitas, pero nunca un, exactamente igual, cunha pranta militar, s\u00c3\u00b3 de terra, devorado polo bosque, como unha trincheira&#8230;de dimensi\u00c3\u00b3ns colosais, desfacendo todo un outeiro que poucos anos despois volveu ser colonizado pola natureza.<\/p>\n<p>No Forte Santiago Carrillo, que estivo en activo a penas unhas d\u00c3\u00a9cadas, hab\u00c3\u00ada capacidade para manter a cinco mil infantes e d\u00c3\u00baas mil cabalar\u00c3\u00adas, e pertenceu ao Arcebispo de Santiago. As s\u00c3\u00baas dimensi\u00c3\u00b3ns son enormes, acadando os cen mil metros cadrados; dan de abondo para que o seu patio de armas conte\u00c3\u00b1a hoxe unha enorme prantaci\u00c3\u00b3n de kiwis do Baixo Mi\u00c3\u00b1o. Hai que dicir que o castelo est\u00c3\u00a1 en fase de recuperaci\u00c3\u00b3n dentro do Plan Director de Fortalezas do Baixo Mi\u00c3\u00b1o (<a href=\"http:\/\/media.culturaedeporte.org\/cultura\/PATRIMONIO\/Fortalezas.pdf\">compensa botarlle unha ollada ao PDF<\/a>). Algunhas partes comezan a descubrir a forma orixinal: unha colosal construci\u00c3\u00b3n provisional, un cap\u00c3\u00adtulo breve dun episodio b\u00c3\u00a9lico que case todo o mundo desco\u00c3\u00b1ece. (<em>Grazas por descubr\u00c3\u00adrnola, Xurxo!<\/em>)<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/fortalezamedo.jpg\" alt=\"\" title=\"fortalezamedo1\" class=\"alignnone size-full wp-image-4968\" \/><br \/>\n<em>Excavaci\u00c3\u00b3n do castelo<\/em><\/p>\n<p>Localizaci\u00c3\u00b3n no interior do post<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" width=\"500\" height=\"350\" frameborder=\"0\" scrolling=\"no\" marginheight=\"0\" marginwidth=\"0\" src=\"http:\/\/maps.google.es\/maps\/ms?ie=UTF8&amp;hl=gl&amp;oe=UTF8&amp;num=200&amp;start=200&amp;t=h&amp;s=AARTsJqd2tx81W66FaFYkkr1KBn3V-eujw&amp;msa=0&amp;msid=116032577529155518220.00000111d78e2747569d4&amp;ll=41.975795,-8.764644&amp;spn=0.011167,0.021458&amp;z=15&amp;output=embed\"><\/iframe><br \/><small><a href=\"http:\/\/maps.google.es\/maps\/ms?ie=UTF8&amp;hl=gl&amp;oe=UTF8&amp;num=200&amp;start=200&amp;t=h&amp;msa=0&amp;msid=116032577529155518220.00000111d78e2747569d4&amp;ll=41.975795,-8.764644&amp;spn=0.011167,0.021458&amp;z=15&amp;source=embed\" style=\"color:#0000FF;text-align:left\">Visualizar o mapa ampliado<\/a><\/small><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fotos: Sole Non \u00c3\u00a9 co\u00c3\u00b1a: ch\u00c3\u00a1mase a Fortaleza Santiago Carrillo. A\u00c3\u00adnda que o nome soa<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/2008\/07\/13\/un-castelode-terra-en-goian-tomino\/\">Ler a historia<span class=\"screen-reader-text\">Un castelo&#8230;de terra en Est\u00c3\u00a1s (Tomi\u00c3\u00b1o)<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4968,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-4967","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-roteiros","excerpt","zoom","full-without-featured","even","excerpt-0"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4967","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4967"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4967\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4968"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4967"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4967"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4967"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}