{"id":3726,"date":"2007-11-30T19:39:51","date_gmt":"2007-11-30T17:39:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/index.php\/2007\/11\/30\/caza-e-chamans-na-montana-de-touron\/"},"modified":"2007-11-30T22:34:03","modified_gmt":"2007-11-30T20:34:03","slug":"caza-e-chamans-na-montana-de-touron","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/2007\/11\/30\/caza-e-chamans-na-montana-de-touron\/","title":{"rendered":"[lang_gl]Caza e cham\u00e1ns na monta\u00f1a de Tour\u00f3n[\/lang_gl][lang_es]Caza y chamanes en la monta\u00f1a de Tour\u00f3n[\/lang_es]"},"content":{"rendered":"

\"touron_1.jpg\"
\n[lang_gl]Punto de partida do itinerario polo conxunto arqueol\u00f3xico de Tour\u00f3n. Fotos: Sole<\/a><\/em><\/p>\n

Cando aparcamos o coche na explanada inferior do complexo arqueol\u00f3xico da parroquia de Tour\u00f3n, en Ponte Caldelas (Pontevedra), sen ter nin idea do que nos agardaba, apareceron un home coa s\u00faa filla de sete anos, subindo a valgada dun r\u00edo cun cesto baleiro de setas. <\/p>\n

-Nada, nin unha atopamos -d\u00edxonos.
\n-\u00bfE logo que hai por aqu\u00ed? -pregunt\u00e1moslle.
\n-Uns petroglifos, disque, eu nunca estiven, s\u00f3 naquel de aquelas \u00e1rbores -comentounos o home.<\/p>\n

A meni\u00f1a levantou un dedo como na clase.
\n-Eu si sei o que hai. Petroglifos. Al\u00ed e al\u00ed e al\u00ed e al\u00ed tam\u00e9n.
\n-Ai, e vi\u00f1eches co colexio? -preguntoulle o pai sorprendido.<\/p>\n

A meni\u00f1a sinalou puntos separados repartidos por unha rochosa aba dunha monta\u00f1a que parecera ser deforestada. Ao amosalos, distinguimos uns postes vermellos repartidos ao longo da ladeira da monta\u00f1a. <\/p>\n

-Nese hai cervi\u00f1os e naquel hai homes e neste espirais -continou a nena. <\/p>\n

Non puiden evitar ser ago malo. Mirei para aquel pai que nin se interesara polo lugar (e, por suposto, en amosalo \u00e1 s\u00faa filla) e lle comentei como quen non quere a cousa:<\/p>\n

-Que marabilla que as novas xeraci\u00f3ns vaian sabendo m\u00e1is que n\u00f3s, non \u00e9? Menos mal que est\u00e1n as escolas.<\/p>\n

Ao pai debeulle dar un ataque de arrepentimento s\u00fabito e non lle gustou moito o meu comentario. Colleu \u00e1 nena da man:<\/p>\n

-Ve\u00f1a, neni\u00f1a, imos subir a ver que \u00e9 iso. <\/p>\n

\u00bfQue era iso? M\u00e1is ben, que non era<\/em>. Nunca nas andainas por Galicia me sentira tan felizmente sorprendido cun proxecto de recuperaci\u00f3n do patrimonio. Porque a comunidade de montes de Tour\u00f3n cedera, preservando con xustiza e tino os seus dereitos comunais sobre as terras e os cursos de auga, toda unha ladeira da pedregosa monta\u00f1a que lle d\u00e1 sombra \u00e1 parroquia, para que todo o mundo puidera ver o tesouro agochado entre toxos, eucaliptos e frouma. Un proxecto do concello de Ponte Caldelas financiado pola Xunta e o Plan PRODER estase a centrar en facer visible, visitable e comprensible esa valiosa paisaxe cultural. <\/p>\n

Al\u00ed se poden ver uns espectaculares conxuntos de petroglifos que constit\u00faen todo un din\u00e1mico conxunto narrativo sobre a vida do home da Prehistoria e a s\u00faa relaci\u00f3n coa natureza. Unha aut\u00e9ntica paisaxe cultural. Porque nas pedras de Tour\u00f3n est\u00e1n tatuadas escenas de caza, mandas de cervos berreando, homes cabalgando e mesmo algunha figura que lembra a representaci\u00f3n dos cham\u00e1ns ou dos bruxos. Varios dos conxuntos revisten gran parte das pedras con c\u00edrculos, rectas que comunican espirais, aut\u00e9nticas neuronas de granito. <\/p>\n

\"touron_2.jpg\"<\/p>\n

\"touron_4.jpg\"<\/p>\n

\"touron_5.jpg\"<\/p>\n

Os t\u00e9cnicos deforestaron de eucalipto toda unha ladeira, aproveitaron os cami\u00f1os previos para trazar un itinerario circular que permite ir visitando as estaci\u00f3ns, e envolven as pedras con plataformas de madeira e marcos de interpretaci\u00f3n que facilitan a contemplaci\u00f3n gravados, atopalos nesa gran \u00e1rea e, ao mesmo tempo, non machacar o chan que rodea a estaci\u00f3n. As estaci\u00f3ns est\u00e1n localizadas con postes vermellos que fan doada a ubicaci\u00f3n da ruta na distancia.<\/p>\n

\"touron_1_2.jpg\" <\/p>\n

O que lemos na pedra, eses animais urrando, correndo, mov\u00e9ndose en manda, se cadra foron observados neste lugar por os artistas que os representaron nas pedras. Xogando entre os tempos e os motivos art\u00edsticos, sutilmente os dese\u00f1adores do complexo insertaron unha pequena manda de cervos de ferro, a tama\u00f1o natural, pr\u00f3ximos a un curso de auga, e que dialogan perfectamente coas imaxes que est\u00e1s a ver.<\/p>\n

\"touron_6.jpg\"<\/p>\n

…e n\u00f3s observ\u00e1molas case con visi\u00f3n cazadora. A magn\u00edfica laxe que est\u00e1 na zona alta do complexo desc\u00fabrenos a un home -ten un enorme pene, coma os bruxos ou cazadores doutras pedras do complexo- asexando, armado, nun lateral da escena -seguro que agochado entre xestas ou buxos-, as ducias de cervos que o artista representou ao longo dunha gran laxe, con baixorrelevos de astas que se funden na pedra como rabu\u00f1azos. E estas pedras, no solpor, parecen estar vivas e animadas, parecen cheirar a suor animal e humano, a stress antes dunha carreira e unha lanza, a caras pintadas e bruxos que voan, m\u00fasculos tensos, silencio que acocha o drama da morte e da supervivencia. Pareceume unha instant\u00e1nea dunha escea, coti\u00e1n e excepcional ao mesmo tempo, que acontecera, no mesmo lugar, hai catro mil anos. Temos o privilexio de que o granito do noso pa\u00eds cont\u00e9n o negativo fotogr\u00e1fico da historia. Est\u00e1 a\u00ed e non o sabemos apreciar.<\/p>\n

\"touron_7.jpg\"<\/p>\n

Os arque\u00f3logos atoparon un poboado na zona inferior do complexo, a\u00ednda en excavaci\u00f3n. Pero como con unha boa parte dos xacementos arqueol\u00f3xicos, Tour\u00f3n segue vivo e dando sorpresas. Localiz\u00e1ronse 30 petroglifos m\u00e1is<\/a>, vintenove f\u00f3ra da \u00e1rea valada do Complexo Arqueol\u00f3xico, pouco despois de inaugurarse.
\n
\nLocalizaci\u00f3n do complexo:<\/strong><\/p>\n