{"id":33787,"date":"2020-12-06T14:52:17","date_gmt":"2020-12-06T12:52:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/?p=33787"},"modified":"2020-12-07T11:39:27","modified_gmt":"2020-12-07T09:39:27","slug":"como-se-fixo-a-ilustracion-da-asemblea-de-melide","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/2020\/12\/06\/como-se-fixo-a-ilustracion-da-asemblea-de-melide\/","title":{"rendered":"Como se fixo a ilustraci\u00f3n da Asemblea de Melide"},"content":{"rendered":"

Un f\u00edo publicado orixinalmente<\/a> en Twitter.<\/p>\n

Tras a celebraci\u00f3n dos 500 anos da Asemblea de Melide, qu\u00e9rovos contar como concibimos esta ilustraci\u00f3n feita por Alberto Taracido para o @consellocultura<\/a>. A ilustraci\u00f3n, que amosa un momento da redacci\u00f3n das capitulaci\u00f3ns, \u00e9 a suma de moitas decisi\u00f3ns e ideas. Imos al\u00f3. ?<\/p>\n

<\/p>\n

A primeira \u00e9 a idea xeral da escena: est\u00e1 inspirada na pintura historicista do s\u00e9culo XIX. A “pintura de historia” ten un longo percorrido na arte europea, pero no Barroco multipl\u00edcase: desde historia cl\u00e1sica ata propaganda das monarqu\u00edas.<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

No s\u00e9culo XIX eng\u00e1dense novas capas de interese: os novos Estados Naci\u00f3n buscan constru\u00edr mitos fundacionais e as academias e instituci\u00f3n patrocinan estas imaxes. Por iso moitas veces ac\u00fadese \u00e1 Idade Media, buscando unha certa distancia m\u00edtica.<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

Pero tam\u00e9n desde o XVIII as pinturas historicistas reciben o influxo do liberalismo e da burgues\u00eda. E imos ter asembleas, con rostros detallados, e moitas veces, no medio, alg\u00fan papel. O papel \u00e9 quen confire lexitimidade, non a familia. ;-)<\/p>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

A pintura historicista volveuse aburrida e excesiva. As vangardas reaccionaron con raz\u00f3n contra ela a partir do XIX. Xa non pintaban pasado e, cando o fac\u00edan, convert\u00edano noutra cousa.<\/p>\n

<\/p>\n

Con todo, a pintura de historia ten o inmenso poder para facer tanxible o pasado. Estas imaxes conv\u00e9rtense no arquetipo que define a nosa lectura dos acontecementos, son a base do imaxinario social sobre a historia. Fan que o acontecemento -e unha visi\u00f3n del- sobrevivan.<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

A ilustraci\u00f3n de Taracido quere facernos reparar nunha certeza: os galegos carecemos de imaxes do pasado. Unha significativa parte dos acontecementos que deron lugar a grandes pinturas nacionais aqu\u00ed non foron pintados. No XIX prefer\u00edronse moitas veces os temas costumistas. Por exemplo, as marabillas que fac\u00eda Dionisio Fierros por volta das d\u00e9cadas de 1850 e 1860. Ti\u00f1an un prantexamento e organizaci\u00f3n propio das pinturas de historia pero eran retratos de costumes.<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

As salvedades que hai xa nolo din todo. O guard\u00e9s Manuel \u00c1ngel \u00c1lvarez, “\u00c1ngel” (1855-1921), autor da pintura de historia m\u00e1is co\u00f1ecida do pa\u00eds: O Mariscal (1883), ou outras como A morte do trobador Mac\u00edas (1887).<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

Os v\u00ednculos co galeguismo da \u00e9poca de \u00c1ngel estaban claros. Foi moi apoiado polo Centro Galego de Cuba e elaborou a m\u00edtica cuberta de O divino Sainete de Curros Enr\u00edquez.<\/p>\n

<\/p>\n

Sen embargo, sabemos doutras obras hist\u00f3ricas de tema galego que, cando menos eu, non atopo. A morte do Padre Feij\u00f3o, sobre os Churruchaos (que tema de moda no XIX!), ou do que debe ser un dos lenzos m\u00e1is grandes pintados no pa\u00eds, ese Xu\u00edzo de Deus que ti\u00f1a 8 metros de longo!<\/p>\n

<\/p>\n

Sab\u00edan perfectamente o que estaban facendo ao promover as Belas Artes (non s\u00f3 a pintura hist\u00f3rica).<\/p>\n

<\/p>\n

Outro autor que debe ser mencionado? Modesto Brocos, que pintou a m\u00edtica Defensa de Lugo fronte a Almanzor (1887), adquirida, como non, polo Centro Galego de La Habana ou o case prerrafaelita Las Tradiciones del Ap\u00f3stol, que se conserva na catedral de Santiago.<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

Vale, fix\u00e1devos que case non temos pintura hist\u00f3rica de colectivos. \u00c9 moi curioso que se imos a Catalu\u00f1a, no mesmo periodo si se est\u00e1n a pintar ese tipo de cadros m\u00e1is “burgueses”, con obras de Alsina (1863) e Estruch (principios do XX), estas \u00faltimas aut\u00e9nticas iconas hoxe.<\/p>\n

<\/p>\n

 <\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

Pois estas son as tensi\u00f3ns que reflectimos na ilustraci\u00f3n de Taracido. Colectivo fronte a individual, imaxe fronte a baleiro, papeis fronte a sangue. Unha ilustraci\u00f3n que nos fai pensar sobre como vemos o noso pasado. “Boda en Berganti\u00f1os” (1912), de Sotomayor. E m\u00e1is cousas!<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

Non sabemos onde se celebrou a Asemblea, pero estas xuntas medievais e do XVI case sempre se celebraban en igrexas. O convento do Sancti Spiritus suma moitos puntos. O Museo da Terra de Melide axudounos a recrear este espazo tal e como pod\u00eda estar en 1520.<\/p>\n

<\/p>\n

As vestimentas da \u00e9poca foron tomadas de tratados de traxe do s\u00e9culo XVI. Aqu\u00ed temos a apariencia de dous nobres galegos no libro Habiti antichi e moderni di tutto il Mondo<\/em>, de Cesare Vecellio de finais do XVI.<\/p>\n

<\/p>\n

Do arcebispo Fonseca non conservamos retrato, pero si hai una tradici\u00f3n visual desde o s\u00e9culo XIX. Queriamos dialogar con imaxes a trav\u00e9s do tempo.<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

Non houbo mulleres presentes na Asemblea, pero creamos personaxes secundarias nas que agachabamos m\u00e1is mensaxes. Pola parte de atr\u00e1s vedes a d\u00faas mozas. Botamos man das ilustraci\u00f3ns de galegas dun marabilloso c\u00f3dice do XVI conservado no Museo das Peregrinaci\u00f3ns.<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

O franciscano fai referencia \u00e1 orde propietaria do convento do Sancti Spiritus de Melide, onde se hospedara Carlos I uns meses antes, de cami\u00f1o \u00e1s cortes de Compostela (no que os nobres galegos xa fixeran unha performance de protesta).<\/p>\n

<\/p>\n

A bandeira de Galicia estanos dando a “clave” na que interpretar o acontecemento que presenciamos. Empregamos a representaci\u00f3n do reino nas Exequias de Carlos V en Bruxelas (1558).<\/p>\n

<\/p>\n

<\/p>\n

E, por \u00faltimo (por fin!), as nenas. Participantes non convidadas, espreitan o que fan os maiores con curiosidade e atenci\u00f3n. Ch\u00e1mannos a atenci\u00f3n sobre o futuro. Sobre unha semente, que m\u00e1is agochada ou menos, non deixou de existir nunca, ata hoxe.<\/p>\n

<\/p>\n

M\u00e1is nada. Conv\u00eddovos a visitar o especial que fixemos, con moitos contidos: . Todo isto c\u00f3ntoo (en 10 minutos) neste v\u00eddeo: (consellodacultura.gal\/especiais\/asem\u2026)<\/a><\/p>\n