{"id":32176,"date":"2018-12-23T19:26:59","date_gmt":"2018-12-23T17:26:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/?p=32176"},"modified":"2018-12-23T19:31:11","modified_gmt":"2018-12-23T17:31:11","slug":"os-nuraghi-o-tesouro-petreo-de-cerdena","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/2018\/12\/23\/os-nuraghi-o-tesouro-petreo-de-cerdena\/","title":{"rendered":"Os Nuraghi, o tesouro p\u00e9treo de Cerde\u00f1a"},"content":{"rendered":"

Fotos: Sole Felloza<\/em><\/p>\n

A\u00ednda que moita xente me mira raro cando o digo, atopei numerosas conexi\u00f3ns entre a cultura e a sociedade sarda e a galega. Unha delas \u00e9 a relaci\u00f3n cun elemento do patrimonio moi visible no territorio e co que \u00e9 imposible non interaccionar, os nuraga (singular) ou nuraghi (en plural). Hai miles destes asentamentos en Sarde\u00f1a (vin varias cifras, e non saber\u00eda precisar cantos miles, pero moitos), e o certo \u00e9 que a cada pouco que te movas pola infinidade de pistas do rural sardo, tanto na costa coma no interior, aparecen estas ru\u00ednas por todas partes, moi presentes na paisaxe, e dalg\u00fan xeito servindo a\u00ednda a algunha das funci\u00f3ns para as que foron creados, como ser visibles e constru\u00edr culturalmente o espazo. Resumindo: os nuraghi son unha sorte de poboados abertos de casas circulares presididos na s\u00faa zona central por un enorme torre\u00f3n constru\u00eddo con bloques cicl\u00f3peos espectaculares. O torre\u00f3n ten o interior oco, estancias, escaleiras de subida, \u00e1s veces un pozo…pero non se sabe para que val\u00eda exactamente. Hai grandes discusi\u00f3ns cient\u00edficas ao respecto. Almac\u00e9n de excedente agr\u00edcola? Vivenda das elites? Templo? Hai hip\u00f3teses para todos os gustos, pero iso implica que malia a enorme abundancia deste tipo de xacementos, a\u00ednda non hai evidencias determinantes da s\u00faa funci\u00f3n.<\/p>\n

De a\u00ed que os nuraghi se entendan se cadra como o referente do pasado co que m\u00e1is se identifica a cultura sarda. Sempre nas proximidades das vilas, \u00e1s veces perdidos no medio do monte e outras entre os campos de cultivo e pastoreo, os nuraghi son unhas fermosas e enigm\u00e1ticas torres relacionadas cunha cultura que tivo o seu apoxeo na Idade do Bronce, ao redor do 1600 a.C. como tempo central. E te\u00f1en paralelos noutras illas do Mediterr\u00e1neo -en C\u00f3rcega ch\u00e1manos co divertido nome de cucuruzzu<\/em>– e non s\u00f3. A verdade \u00e9 que son cuspidi\u00f1os a un tipo de xacemento arqueol\u00f3xico moi t\u00edpico de Escocia e algunhas partes de Irlanda: os brochs<\/em>, que son un asunto similar: unha especie de aldea en aberto presidida por estas torres. <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"
\nXacemento de Su Nuraxi<\/em><\/p>\n

Son fascinantes. Un deles, Su Nuraxi, revela diferentes fases construtivas. \u00c9 como unha especie de colosal pir\u00e1mide no que as pedras, encaixadas sen ning\u00fan tipo de morteiro, crean unha estrutura que por veces parece o cart\u00f3n pedra dunha daquelas pel\u00edculas imaxinarias nas que conviv\u00edan antigas civilizaci\u00f3ns con dinosauros; outras veces, hai nelas algo desa masividade que s\u00f3 se entende cando algu\u00e9n quere demostrar un poder notable sobre o territorio. A\u00ednda que est\u00e1n en posici\u00f3ns preeminentes, en pequenos alti\u00f1os sobre o territorio, a s\u00faa finalidade primaria non pod\u00eda ser defensiva. Vese moi ben cando divisas no alto dos outeiros os castelos medievais. Son como grandes testemu\u00f1as da Idade do Bronce, unha \u00e9poca que se vai desdebuxando e se volve bretemosa cando avanzas desde o Mediterr\u00e1neo Oriental. <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

A cultura dos nuraghi, como digo, ficou insertada dentro da cultura tradicional sarda. O exemplo m\u00e1is espectacular son os pozos nuraghicos, unhas impresionantes obras de arquitectura que moito me romperon a cabeza. Descendendo moitos metros baixo a terra ata atopar os manantiais, estes pozos, dun claro sentido ritual, estaban constru\u00eddos dunha maneira totalmente oposta aos nuraghi, cunha est\u00e9tica que se aproxima moito \u00e1 arquitectura contempor\u00e1nea. Li\u00f1as rectas, definidas, \u00e1ngulos prodixiosos, falsas b\u00f3vedas perfectas. Son tam\u00e9n da Idade do Bronce, feitos aparentemente pola mesma xente que constru\u00eda torres masivas sen desbastar. No seu tempo eran o n\u00facleo central de complexos de santuarios que tam\u00e9n se poden reco\u00f1ecer con facilidade, cunha estrutura \u00e1s veces fascinante. Este que est\u00e1 nas fotos \u00e9 Santa Cristina, pero se podedes, collede o coche, met\u00e9devos ata o fondo da illa e ide ver Santa Vittoria: <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Hoxe en d\u00eda todos estes pozos contan cunha capela cristi\u00e1, romar\u00edas e unha inmensa devoci\u00f3n, amosando continuidades culturais fascinantes. <\/p>\n

A cultura nuraghica en todas as s\u00faas manifestaci\u00f3ns xustifica por si soa unha visita a esta isla tan marabillosa que \u00e9 Cerde\u00f1a. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

A illa est\u00e1 chea de misteriosas e monumentais aldeas da Idade do Bronce<\/p>\n

Ler a historiaOs Nuraghi, o tesouro p\u00e9treo de Cerde\u00f1a<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32177,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[898,8],"tags":[],"class_list":["post-32176","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cerdena","category-roteiros","excerpt","zoom","full-without-featured","even","excerpt-0"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32176","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32176"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32176\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32192,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32176\/revisions\/32192"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32177"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32176"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32176"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32176"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}