{"id":31816,"date":"2018-10-07T20:35:08","date_gmt":"2018-10-07T18:35:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/?p=31816"},"modified":"2018-10-07T20:37:42","modified_gmt":"2018-10-07T18:37:42","slug":"san-salvatore-di-sinis-capas-milenarias-de-devocion-en-cerdena","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/2018\/10\/07\/san-salvatore-di-sinis-capas-milenarias-de-devocion-en-cerdena\/","title":{"rendered":"San Salvatore di Sinis: capas milenarias de devoci\u00f3n en Cerde\u00f1a"},"content":{"rendered":"

Fotos: Sole<\/em><\/p>\n

Este ver\u00e1n estivemos a percorrer unha illa magn\u00edfica: Cerde\u00f1a. Esta tempada ireivos contando cousas interesantes da illa por se vos apetece achegarvos ata ela. Cerde\u00f1a \u00e9 unha gozada: salvando dous ou tres puntos como Alghero, unha cidade bastante sosa ao meu ver, ou o nordeste, onde est\u00e1 a horrorosa costa esmeralda, o resto da illa ten un nivel de turismo moi razoable. As visitas fanse moi c\u00f3modas, a comida \u00e9 moi rica e barata; a illa conserva a\u00ednda unha autenticidade moi singular, que me lembrou en moitas cousas a Galicia. Viaxar \u00e9 moitas veces non desprazarte en quil\u00f3metros; moitas veces viaxarte \u00e9 tam\u00e9n co\u00f1ecerte a ti mesmo ou o lugar de onde ves. <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Vou comezar cun sitio bastante singular, dos que me gustan a min. A ermiti\u00f1a de San Salvatore de Sinis. A igrexi\u00f1a at\u00f3pase nunha poeirenta praza no medio dunha aldea constru\u00edda, esencialmente, para peregrinar. Isto \u00e9 moi habitual en Cerde\u00f1a, e lembra moito a alg\u00fans santuarios andaluces. Vili\u00f1as poeirentas no medio da nada, con casas baixas que son empregadas durante unha semana ao ano polos romeiros que ve\u00f1en profesar a devoci\u00f3n ao santo ou santa local. A un par\u00e9celle unha aldea do Salvaxe Oeste, ata que descubre que, efectivamente, nesta aldea rod\u00e1ronse moitos spaghetti westerns…<\/p>\n

Pero o fascinante destas ermidas en Cerde\u00f1a \u00e9 a s\u00faa integraci\u00f3n con elementos de culturas anteriores. Nos vindeiros d\u00edas amosareivos exemplos espectaculares da integraci\u00f3n de cultos, da s\u00faa superposici\u00f3n…<\/p>\n

Isto v\u00e9n a colaci\u00f3n dun libro que est\u00e1 moi de moda: La edad de la penumbra<\/a><\/em>, de Catherine Nixey, e que aborda a destruci\u00f3n da cultura cl\u00e1sica e o paganismo polos cristi\u00e1ns ao final do Imperio Romano. O libro de Nixey \u00e9 un libro de tese: conc\u00e9ntrase en explicar o fanatismo cristi\u00e1n contra outras crenzas e formas de culto. Pero \u00e9 un libro moi miope: atende exclusivamente a fen\u00f3menos que acontece en \u00e1reas moi concretas do Imperio Romano, e busca exemplos de pol\u00edticas nas que os cristi\u00e1ns quer\u00edan aniquilar, destruir completamente o culto anterior. Isto existiu, sen d\u00fabida ningunha, pero non analizar o fen\u00f3meno contrario, que \u00e9 a integraci\u00f3n, adaptaci\u00f3n, e mestura do cristianismo con cultos anteriores que se deu en moit\u00edsimos lugares -especialmente nas periferias do Imperio- \u00e9 falsear a realidade hist\u00f3rica. Nixey rev\u00e9lase como absolutamente dependente dos textos, e incapaz de atender \u00e1s numeros\u00edsimas formas de hibridaci\u00f3n de cultos que se deron no Imperio, e que o cristianismo preferiu integrar a esborrallar. <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Iso \u00e9 o que ocorre, de maneira espectacular, en San Salvatore di Sinis. Aparentemente, \u00e9 unha capeli\u00f1a pequena. Cando entras, d\u00faas amables veci\u00f1as calcetan nun banco mentres te sa\u00fadan e dan os bos d\u00edas. E hai unhas escaleiras que baixan. <\/p>\n

O que hai abaixo \u00e9 espectacular. Tr\u00e1tase dun pozo excavado na rocha na era ‘nuraghica’ (unha especie de idade do bronce-ferro local, da que xa vos falarei), despois templo p\u00fanico, templo romano e posteriormente un espazo de culto cristi\u00e1n. Todo iso xunto…e visible. Porque as paredes desa cripta est\u00e1n cheas de debuxos deixados polos romeiros que levan vindo aqu\u00ed desde hai milenios. As\u00ed que hai textos en grego, en p\u00fanico, en lat\u00edn, en \u00e1rabe (!!!). E unha chea de graffiti. Animais, pero moit\u00edsimos barcos (San Salvatore est\u00e1 moi preto dunha impresionante cidade p\u00fanica e romana, Tharos, xa vos falarei dela), e debuxos de deuses romanos, de crentes paleocristi\u00e1ns. \u00c9 unha absoluta tolemia, unha marabilla. <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Os sardos integraron -aqu\u00ed e en moitos sitios- todos estos cultos anteriores co seu cristianismo que, como adoita acontecer en moitos sitios de Italia, v\u00edvese de xeito intenso e popular. Reco\u00f1ecen a herdanza previa sen problemas. E \u00e9 fascinante escoitar a estas devotas falar de que esa divinidade \u00e9 unha divinidade prehist\u00f3rica, e vaia, al\u00ed est\u00e1n elas prestando culto ao San Salvador, pero sen arrepentirse de nada do que antes houbera a\u00ed. Ao fin e ao cabo, se tantos pasaron por ese pozo subterraneo, algo ter\u00e1, non?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fotos: Sole Este ver\u00e1n estivemos a percorrer unha illa magn\u00edfica: Cerde\u00f1a. Esta tempada ireivos contando…<\/p>\n

Ler a historiaSan Salvatore di Sinis: capas milenarias de devoci\u00f3n en Cerde\u00f1a<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":31824,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[898,19,8],"tags":[],"class_list":["post-31816","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cerdena","category-italia","category-roteiros","excerpt","zoom","full-without-featured","even","excerpt-0"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31816","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31816"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31816\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31829,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31816\/revisions\/31829"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31824"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31816"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31816"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31816"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}