{"id":25496,"date":"2014-03-23T21:48:17","date_gmt":"2014-03-23T19:48:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/?p=25496"},"modified":"2014-03-23T21:50:04","modified_gmt":"2014-03-23T19:50:04","slug":"a-pelotina-unha-nova-fortificacion-castrexa-en-rianxo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/2014\/03\/23\/a-pelotina-unha-nova-fortificacion-castrexa-en-rianxo\/","title":{"rendered":"A Peloti\u00f1a: unha nova fortificaci\u00f3n castrexa en Rianxo"},"content":{"rendered":"<p>En Galicia hai que ser moi cautos con como se din as cousas. \u00c9 mellor non dicir nunca &#8220;o primeiro&#8221;, o &#8220;pioneiro&#8221; porque neste pa\u00eds sempre hai algu\u00e9n que xa antes fixo, ou xa antes que ti sab\u00eda sobre ese aspecto, lugar ou co\u00f1ecemento que se quere dar a co\u00f1ecer. Sen embargo, Galicia \u00e9 a\u00ednda un territorio moi propicio e \u00e1 aventura e \u00e1 emoci\u00f3n arqueol\u00f3xicas das descubertas, e iso \u00e9 un marabilloso aspecto de popularizaci\u00f3n da arqueolox\u00eda que non se debera desbotar. Descubrir segue a ser algo marabilloso para as persoas. Xa que logo, non \u00e9 nada raro localizar a d\u00eda de hoxe novas estaci\u00f3ns de petr\u00f3glifos ou m\u00e1moas&#8230;realmente s\u00f3 se trata de querer. Outra cousa son xacementos m\u00e1is grandes e monumentais, coma os castros. Especialmente en territorios tan explorados arqueoloxicamente coma o Barbanza, ou Rianxo. Estes grandes recintos en teor\u00eda case sempre xa est\u00e1n localizados. Pero o alucinante \u00e9 que mesmo en Rianxo hai marxe para que aparezan novos e importantes recintos arqueol\u00f3xicos. <\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/pelotinha_2.jpg\" alt=\"\" \/><br \/>\n<em>Localizaci\u00f3n do novo castro.<\/em><\/p>\n<p>Esta fin de semana visitamos un novo recinto castrexo localizado na parroquia de Asados, sobre a aldea da Somoza [<a href=\"http:\/\/patrimoniogalego.net\/index.php\/57860\/2014\/03\/castro-da-pelotina\/\">ficha e localizaci\u00f3n en patrimoniogalego.net<\/a>]. Como digo, moi posiblemente entre algunha xente de Rianxo xa circular\u00eda o co\u00f1ecemento deste recinto castrexo (o noso amigo Carlos falounos, por exemplo, duns profesores de Leiro que falaban do lugar nos 80), pero o grave \u00e9 que non figura nin no PXOM de Rianxo nin na bibliograf\u00eda xenerada en relaci\u00f3n aos achados arqueol\u00f3xicos da autov\u00eda do Barbanza, que pasa exactamente ao car\u00f3n do sitio arqueol\u00f3xico, que interpretan o monte no que se atopa o castro exclusivamente como unha canteira. Isto leva a pensar no rigor con que est\u00e1n feitos os documentos urban\u00edsticos. Isto provocou, posiblemente, que o sitio arqueol\u00f3xico que hoxe presentamos chegue ata n\u00f3s nun estado absolutamente deplorable. Eu creo que \u00e9 o castro m\u00e1is desfeito que me te\u00f1o atopado en moito tempo, pero iso non resta o seu valor hist\u00f3rico, sen\u00f3n que m\u00e1is ben nos d\u00e1 premura por comunicalo, para evitar a s\u00faa destruci\u00f3n final. <\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/pelotinha_3.jpg\" alt=\"\" \/><br \/>\n<em>O castro no mapa de pendentes<\/em><\/p>\n<p>O amigo Elixio Vieites envioume por correo electr\u00f3nico unha referencia no mapa de pendentes que levaba a pensar que hab\u00eda algo al\u00ed enriba, pero as fotos a\u00e9reas non deixaban a cousa clara. Pero foi forzar os materiais LIDAR para observar que, efectivamente, al\u00ed hab\u00eda algo que levaba a pensar nunha acr\u00f3pole, nun recinto defensivo que respond\u00eda militarmente \u00e1 configuraci\u00f3n do monte. <\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/pelotinha_4.jpg\" alt=\"\" \/><br \/>\n<em>O recinto est\u00e1 concebido con car\u00e1cter defensivo. Apr\u00e9ciense os restos de doble muralla<br \/>\n<\/em><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/pelotinha_7.jpg\" alt=\"\" \/><br \/>\n<em>Topograf\u00eda do monte. Observade como no eixo norte-sur o ascenso \u00e9 m\u00e1is gradual e como a\u00ed, no norte e o sur, se concentran as estruturas defensivas existentes (A: Doble muralla; C: Posible basti\u00f3n)<\/em><\/p>\n<p>En primeiro lugar, a existencia dun engrosamento do perfil da muralla na zona norte, no que o recinto non segu\u00eda a curva m\u00e1xima de ca\u00edda do monte, e tam\u00e9n especialmente no sur, onde a poliorc\u00e9tica estaba ben clara. Un doble parapeto protex\u00eda unha zona especialmente vulnerable, no que a ca\u00edda era moi grande. <\/p>\n<p>Ao chegarmos al\u00f3 enriba, observamos que as observaci\u00f3ns do LIDAR eran extremadamente precisas, reco\u00f1ecendo as m\u00ednimas alteraci\u00f3ns do terreo. Non \u00e9 un castro para calquera: a\u00ednda que a diferencia de desnivel entre a croa e a ladeira \u00e9 perceptible con facilidade, as murallas s\u00f3 se advirten con claridade nas zonas norte e sur, al\u00ed onde fixeron falta m\u00e1is traballos defensivos. <\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/pelotinha_5.jpg\" alt=\"\" \/><br \/>\n<em>L\u00edmites da croa (onde est\u00e1n os compa\u00f1eiros)<\/em><\/p>\n<p>O castro est\u00e1 literalmente desfeito. Eu non sei que raio de maquinaria meteron al\u00ed, pero literalmente &#8220;triturou&#8221; a pedra, rebentando todo, murallas, parapetos e todo. O monte foi unha pedreira hist\u00f3rica, pero a xulgar pola diferencia entre a foto do 56 e as actuais, o proceso degradativo principal \u00e9 contempor\u00e1neo. <\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/pelotinha_6.jpg\" alt=\"\" \/><br \/>\n<em>O que queda da muralla principal<\/em><\/p>\n<p><strong>Sobre a importancia do castro da Peloti\u00f1a<\/strong><br \/>\nSen embargo, o sitio arqueol\u00f3xico \u00e9 importante para comprender a Idade do Ferro na \u00e1rea. Ata agora, os castros ubicados no val de Asados atop\u00e1banse ao norte deste val, pero a ubicaci\u00f3n da Peloti\u00f1a &#8220;completa&#8221; a configuraci\u00f3n castrexa deste territorio, xa que a s\u00faa localizaci\u00f3n privilexiada permite controlar tanto o esteiro do Ulla como o val de Asados e a r\u00eda de Arousa. Agora ben, a s\u00faa distancia con respecto a zonas de produci\u00f3n agraria e mesmo r\u00edos levan a pensar nunha cronolox\u00eda bastante temper\u00e1 para este sitio arqueol\u00f3xico: Bronce Final, Ferro I&#8230;un lugar que est\u00e1 nas orixes da cultura da Idade do Ferro, e rodeado de petr\u00f3glifos e mesmo de achados de dep\u00f3sitos de armas da Idade do Bronce e outros materiais (o casco de Leiro foi localizado ao fondo do estreito val que parte deste outeiro ata o r\u00edo Ulla, e antes, nun agro, t\u00e9\u00f1ense atopado dep\u00f3sitos de pu\u00f1ais. <\/p>\n<p>Como digo, non sabemos se este castro foi publicado nalg\u00fan folleto ou revista que desco\u00f1ezamos. Pero si sabemos que <strong>non existe oficialmente no PXOM de Rianxo<\/strong> e, polo tanto, o pouco que queda al\u00f3 enriba, na Peloti\u00f1a, corre un serio perigo. Se algu\u00e9n ten m\u00e1is informaci\u00f3n sobre este lugar non dubide en incorporala nos comentarios. Pola banda de patrimoniogalego.net procederemos a informar \u00e1s autoridades sobre a localizaci\u00f3n do lugar. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>En Galicia hai que ser moi cautos con como se din as cousas. \u00c9 mellor&#8230;<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/2014\/03\/23\/a-pelotina-unha-nova-fortificacion-castrexa-en-rianxo\/\">Ler a historia<span class=\"screen-reader-text\">A Peloti\u00f1a: unha nova fortificaci\u00f3n castrexa en Rianxo<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25503,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-25496","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-notas-arqueoloxicas","excerpt","zoom","full-without-featured","even","excerpt-0"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25496","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25496"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25496\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25496"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25496"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25496"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}