![\"\"](\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/taramancos_1.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Acheg\u00e1monos ata a escavaci\u00f3n de urxencia que a Xunta est\u00e1 a realizar xusto no punto no que a variante de Noia entra en Taramancos, cruzando a r\u00eda -cun grave impacto ambiental e, xa que logo, econ\u00f3mico- sobre a zona, e remontando a lomba que desde a praia leva ata a vella aldea de Taramancos. O atopado introduce m\u00e1is que suxestivas ideas ao redor do pasado desta beira de Noia.<\/p>\n
<\/p>\n
Os veci\u00f1os co\u00f1ecen o lugar como A Espi\u00f1eira, pero perm\u00edtanme que eu lle chame Taramancos Vello. O motivo \u00e9 o seguinte: Taramancos \u00e9 un fermos\u00edsimo top\u00f3nimo que nos chegou, posiblemente, tal que as\u00ed, desde a Idade do Ferro. O sufixo -ancos, que \u00e9 un cl\u00e1sico da extinta lingua dos galaicos, as\u00ed o delata. Non me estra\u00f1ar\u00eda nada que o nome de Taramancos se transferira desde o vello asentamento \u00e1 inmediata nova aldea. E chamarlle Taramancos Vello sup\u00f3n establecer unha relaci\u00f3n simb\u00f3lica entre a comunidade actual e a que habitou este lugar durante varios miles de anos, al\u00ed onde vai pasar ese vial: unha relaci\u00f3n que exist\u00eda no imaxinario das xentes de Taramancos xa. Cando o visitas, dec\u00e1taste do cambio de modelo entre un e o outro. A “nova” Taramancos -seguramente de orixe medieval- est\u00e1 no l\u00edmite das terras cultivables, para aproveitar esas veigas que hai moitas d\u00e9cadas deron repolos de sona en toda a comarca. A “vella” Taramancos, prehist\u00f3rica e romana, est\u00e1 xusto no medio e medio das terras f\u00e9rtiles. Por que? <\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/taramancos_2.jpg\")
<\/p>\n
Cando nos achegamos ata o sitio arqueol\u00f3xico sab\u00e9molo. O Taramancos Vello ten unha dos maiores n\u00fameros de cuncheiros que te\u00f1o visto eu nunca nun sitio arqueol\u00f3xico galego. Hai ostras por todas partes, tam\u00e9n berberecho, algo de navalla, ameixa…pero a clave son as ostras. Taramancos Vello estaba volcado ao mar, e deb\u00eda ser o centro da s\u00faa econom\u00eda: te\u00f1o a percepci\u00f3n que non se trataba s\u00f3 de alimentaci\u00f3n, sen\u00f3n de alg\u00fan tipo de procesado preindustrial como se est\u00e1 localizando noutros dep\u00f3sitos do litoral. Non \u00e9 doado entender moitas das estruturas. Hai foxas, furados de postes, na zona de abaixo afloran d\u00faas cabanas castrexas, unha delas cun interesante e gran fogar central. E cunchas por todas partes. <\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/taramancos_3.jpg\")
<\/p>\n
Nesta foto podemos ver como se produciu na \u00e9poca a deposici\u00f3n de cunchas nunha das cantas foxas que hai. A\u00ednda que non dispo\u00f1o de moita informaci\u00f3n, os arqueol\u00f3gos informan dunha impresionante secuencia temporal que vai desde a Idade do Bronce (supo\u00f1o que son as estruturas de foxas e postes que se ven ciscadas por a\u00ed) ata da Idade do Ferro (as d\u00faas cabanas) pero os materiais chegan ata finais do Imperio Romano. Taramancos Vello tivo unha secuencia moi dilatada no tempo pero ten implicaci\u00f3ns m\u00e1is potentes. <\/p>\n
Ag\u00e1s que os parapetos foran desmontados, a ubicaci\u00f3n do sitio arqueol\u00f3xico est\u00e1 a falar de algo moi importante. \u00c9 unha aldea castrexa sen castro, a\u00ednda que desco\u00f1ezo a cronolox\u00eda exacta das cabanas. \u00c9 dicir, un poboado da Idade do Ferro non defendido. Taramancos Vello s\u00famase \u00e1 pequena pero crecente lista de xacementos arqueol\u00f3xicos galegos que est\u00e1n cuestionando de raiceiras a noci\u00f3n de ‘cultura dos castros’. Certa miop\u00eda, certa inercia levou a pensar que na Idade do Ferro os habitantes deste pa\u00eds viv\u00edan unicamente no alto dos montes. Te\u00f1o lido algunha publicaci\u00f3n ‘acad\u00e9mica’ que imaxinaba unha sorte de aldeas case aut\u00e1rquicas rodeadas de bosques espesos. <\/p>\n
As aldeas abertas galaicas son todo un reto \u00e1 metodolox\u00eda e \u00e1 investigaci\u00f3n arqueol\u00f3xica, porque transforman o paradigma. De contemplar h\u00e1bitats estruturados unicamente a partir de fortificaci\u00f3ns, o territorio na Idade do Ferro galega -como en boa parte da Europa Atl\u00e1ntica e na Pen\u00ednsula- exp\u00e1ndese e colon\u00edzase con m\u00faltiples funci\u00f3ns, \u00e9 moito m\u00e1is organizado e complexo do que pensamos. Aparecen granxas, aparecen pequenos poboados sen defensas, aparecen santuarios e centros de reuni\u00f3n; hai claramente v\u00edas de comunicaci\u00f3n prerromanas internas moi concorridas e usadas, de gran valor estrat\u00e9xico. Os homes enchen o territorio m\u00e1is al\u00e1 dos castelos do alto dos montes e estruturan a paisaxe. Estanse atopando desde hai tempo pero non se publican moito. <\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/taramancos_4.jpg\")