{"id":15887,"date":"2011-05-08T18:56:02","date_gmt":"2011-05-08T16:56:02","guid":{"rendered":"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/?p=15887"},"modified":"2011-05-09T11:48:19","modified_gmt":"2011-05-09T09:48:19","slug":"os-crop-circles-de-canduas-e-o-padre-sarmiento","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/2011\/05\/08\/os-crop-circles-de-canduas-e-o-padre-sarmiento\/","title":{"rendered":"Os &#8216;crop circles&#8217; de Canduas e o Padre Sarmiento"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/mowing_4.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Co\u00f1ec\u00edn esta curiosa historia a trav\u00e9s do moi recomendable blog <a href=\"http:\/\/arqueotoponimia.blogspot.com\/\">Arqueotoponimia<\/a>; coa s\u00faa autora e os seus divertidos amigos tiven a oportunidade de compartir, recentemente, un xantar no III Congreso Internacional de Estudos Celtas, en Casa Pend\u00e1s. Perm\u00edtanme recoller un resumo desta historia abraiante e dar a mi\u00f1a propia versi\u00f3n. <\/p>\n<p>Seguramente estades cansos de ver a historia dos enigm\u00e1ticos <a href=\"http:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/C%C3%ADrculos_en_los_cultivos\">&#8216;crop circles&#8217;<\/a>, das misteriosas formas circulares que se poden ver, \u00e1s veces, nos estensos campos de Inglaterra, segando e debuxando formas entre o cereal. A\u00ednda que cobrou moita importancia a partir dos anos 80, cando comezaron a aparecer nos medios de comunicaci\u00f3n internacionais e a entrar a formar parte do imaxinario ufol\u00f3xico ata acabar conflu\u00edndo en <em>Sinais<\/em>, a pel\u00edcula de Shyamalan. O certo \u00e9 que a\u00ednda que os <em>crop circles<\/em> parecen un invento <em>new age<\/em>, a s\u00faa existencia \u00e9 moi anterior. En 1678, un panfleto de Hartfordshire (un condado ao sur de Cambridge) contou esta historia dun demo que sega un campo en s\u00f3 unha noite como resposta \u00e1 usura dun granxeiro que non quer\u00eda pagar o prezo convido a un pe\u00f3n. <\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/mowing.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>O curioso \u00e9 que un dos exemplos m\u00e1is antigos de <em>crop circle<\/em> poder\u00eda estar en Galicia, non en Inglaterra. Co\u00f1\u00e9ceo no interior do post. <\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Temos que viaxar ao s\u00e9culo XVIII, onde un pequeno e regordecho frade cunha intelixencia privilexiada explora o pa\u00eds de punta a punta, combinando o saber tradicional recollido nunha lingua que ama e defende coa capacidade de an\u00e1lise cient\u00edfica dun home que est\u00e1, culturalmente, xusto antes da Ilustraci\u00f3n, un defensor da raz\u00f3n. <\/p>\n<p>Hai un fragmento ben curioso, e desco\u00f1ecido, da <em>Viaxe a Galicia<\/em> de 1745, do Padre Sarmiento. O noso frade pasa a noite no priorado bieito de Canduas, en Cabana de Berganti\u00f1os, e ao d\u00eda seguinte, polo monte enfronte do lugar, observa uns grandes e estra\u00f1os debuxos feitos na herba, nos claros do monte: <\/p>\n<blockquote><p>&#8220;Not\u00e9, al salir de nuestro priorato de C\u00e1ndoas, y caminando por el monte, que est\u00e1 enfrente, que en los llanos, en que hab\u00eda hierbecita, se hallaban dibujadas en el suelo varias cruces y cruceros, muy grandes, pero que se hab\u00edan hecho por pastores, o por otros, con la punta del cayado, o con otra cosa, haciendo surcos en el suelo, y recortando la hierba&#8221;. <\/p><\/blockquote>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/mowing_2.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Non sabemos a que dimensi\u00f3ns se refire Sarmiento con &#8220;moi grandes&#8221;, a\u00ednda que a t\u00e9cnica parece similar \u00e1 dos <em>crop circles<\/em> e o frade pontevedr\u00e9s descr\u00edbeos como similares aos de deste debuxo que nos deixou figurado no manuscrito da <em>Viaxe a Galicia<\/em>. Quero pensar que non te\u00f1en as dimensi\u00f3ns dos <em>crop circles <\/em>ingleses (iso merecer\u00eda un adxectivo m\u00e1is amplo por parte do frade, estou convencido) pero non deixa de ser intrigante esta pr\u00e1ctica. Sarmiento especula -sen datos- con que fosen os &#8220;pastores&#8221; quen fixeran estes debuxos. Non o sei, claro. Pero non deixou de lembrarme, polo contexto do &#8220;monte&#8221; ao que se refire Sarmiento, m\u00e1is que os <em>crop circles<\/em> (que sempre se &#8216;forman&#8217; en estensos campos de cereal das chairas), incluso, a outra pr\u00e1ctica tam\u00e9n habitual nas Illas Brit\u00e1nicas, a da figuraci\u00f3n de s\u00edmbolos nas ladeiras, como este home grande de Wilmington, nun fecundo condado para as figuras de ladeira como \u00e9 Wiltshire:<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-content\/uploads\/mowing_3.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Como se Sarmiento nos comentara aqu\u00ed alg\u00fan tipo de perdida pr\u00e1ctica de marcaci\u00f3n visual dun territorio, ubicada nesta antiga comarca costeira. Coment\u00e1bao esta fin de semana e fareino m\u00e1is nos vindeiros meses: o noso pasado \u00e9 como subir a un mirador cheo de n\u00e9boa, no que \u00e1s veces am\u00f3sate cousas fascinantes por baixo das que non co\u00f1eces nada. Sabemos moito, pero canto m\u00e1is sabemos, \u00e9 impresionante as cousas que descubrimos que non sabemos. <\/p>\n<p>Quen queira consultar o documento orixinal de Sarmiento, teno no interior do post. <\/p>\n<p><iframe frameborder=\"0\" scrolling=\"no\" style=\"border:0px\" src=\"http:\/\/books.google.es\/books?id=-pb6zMD8GJAC&#038;lpg=PA77&#038;dq=viaje%20a%20galicia%20c%C3%A1ndoas%20cruces&#038;pg=PA77&#038;output=embed\" width=500 height=500><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Co\u00f1ec\u00edn esta curiosa historia a trav\u00e9s do moi recomendable blog Arqueotoponimia; coa s\u00faa autora e<\/p>\n<div class=\"more-link-wrapper\"><a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/2011\/05\/08\/os-crop-circles-de-canduas-e-o-padre-sarmiento\/\">Ler a historia<span class=\"screen-reader-text\">Os &#8216;crop circles&#8217; de Canduas e o Padre Sarmiento<\/span><\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15888,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,18],"tags":[],"class_list":["post-15887","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-libros","category-notas-arqueoloxicas","excerpt","zoom","full-without-featured","even","excerpt-0"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15887","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15887"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15887\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15887"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.manuelgago.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}