Arrastrados polo furacán vital de Darío Fo

Poucas veces ocorre cun libro o que me pasou con El Mundo según Fo. Conversaciones con Giuiseppina Manin, unha biografía-entrevista ao xenial dramaturgo e cómico italiano Darío Fo, que me recomendou Sole. Abres o libro e, de súpeto, é como se subiras a un tren en marcha que viaxa imparábel a través de todo tipo de campiñas e, cando chegas á última páxina, saltas outra vez ao lento mundo porque non fica máis remedio. No camiño, está toda a vibrante vida de Darío Fo, condensada en 168 páxinas; a súa infancia no Lago Como e os seus primeiros amores adolescentes, os inicios no teatro social en Milán, o éxito dos seus espectáculos e os avatares das súas representacións nos países comunistas tralo telón de aceiro, a súa angueira por subverter o discurso teatral dando voz aos que non a tiñan, rescatando e investigando nos volumes do pasado a voz de xuglares, bufóns e contadores de historias tradicionais. Fo revélase como un dramaturgo de saberes enciclopédicos, amante da boa vida e dos follóns necesarios para a axitación e o compromiso. “Teño oitenta anos pero vivín cando menos cento cincuenta”, asegura.

Coñecín o proceso de creación da Morte accidental dun anarquista, unha das obras dramáticas indispensábeis da segunda metade do século XX en Europa: a obra reescribíase e representábanse a diario, actualizada cos últimos acontecementos ocorridos no tribunal italiano no que se xulgaba o suposto accidente e morte de Giuseppe Pinelli, un sindicalista ferroviario que caeu do cuarto piso da comisaría de policía de Milán en 1969. Era teatro, opinión, información, panfleto no día a día, un teatro que era unha peza absolutamente única. A traxectoria vital de Darío Fo, o seu eterno amor por Franca Rame, coa que leva traballando e vivindo man a man desde hai máis de cincuenta anos, engaden profundidade a esta figura totalmente creadora. Cada nova frase no libro é unha reflexión para os que busquen carreira nas artes. Fo debuxa antes que escribe, debuxa para concebir o movemento das súas obras. Estas memorias oficiosas rematan cun paseo polo diminuto salón do seu piso, no que se amorean esculturas e cerámicas desde a época estrusca. O italiano é un coleccionista ávido, que fundiu os seus aforros perseguindo bustos clásicos, que lle interesa a escultura e a pintura porque nela atopa cousas máis difíciles de ver no teatro e, por iso; cada peza, descrita nas mans de Fo, é unha lección sobre a vida, a política e a sociedade.

Saltas feliz do tren en marcha e velo meterse nun túnel entre o bosque. Ficas pensando: “¿e agora que?”.

Unha entrevista de Laura Luccini con Darío Fo para Página 12 (mentres comen tallaríns con carne)