Ribeira Sacra: a cuarta vía dos viños brancos galegos

Last updated on 29 / Xuño/ 2007

Xusto cando rematamos de comer o segundo prato no restaurante O Castelo, en Doade (Sober), na terra do Amandi, o camareiro tróuxonos unha botella fresca de Algueira Barrica, o viño branco que se cría aquí, nesta fermosa adega neomedieval:

-Fernando convídalles a que proben o seu viño branco de barrica.

Nese momento chegou a bica con castañas do postre. Confeso que sempre sigo un ritual mecánico cando cato viños novos: observo a cor parando un pouco, bato a copa con enerxía e ulisco un par de veces -a segunda cunha aspiración algo máis forte que a anterior-. Logo a penas toco o viño cos beizos, para preparar o padal. O segundo grolo é tamén moi pequeno, mínimo, para acostumar a lingua e ter unha primeira toma de contacto. Logo aspiro suavemente para comprobar os aromas; despois xa dou un grolo máis grande e asentado, que manteño un rato na boca e no que despois descubro o retrogusto do viño. Só cando remato con esta manía medio neurótica -recoñézoo- leo a etiqueta, para evitar condicionantes previos.

Vouche contar o que sentín co Algueira Barrica.

Primeiro chegou un gran golpe tostado, envolvente, opulento, que sorprendeu na boca por inesperado, como un mundo de godello maduro. Aí tamén se percibía a crianza de carballo allier á que se sometera o viño: como un repouso doce, ao mesmo tempo, terroso. Pero con sorpresa, despois percorrín un segundo tramo clarísimo: despois dese primeiro golpe de coiro, tabaco, o viño estendíase amplamente co frescor floral do albariño cultivado no Rosal. Un último gusto lembroume -pero supoño que por pura asociación de ideas, a algún Ribeiro como Emilio Rojo. Ao contrastalo coa etiqueta, atopeime que ese era exactamente o coupage empregado: godello, albariño, treixadura. Pero hai que dicir unha cousa: este sabor non ten nada que ver cos brancos das outras denominacións de orixe galegas. É complexo, retorcido, untuoso, capaz de soportar comida de profundiade. Está máis próximo a algúns demi-sec acrianzados que teño catado no Loira ou a algunhas cousas que se fan no Rhin. E está boísimo, sorprendente e moi diferente. Unha cuarta vía para os viños galegos que pode ter un exitoso futuro internacional se se traballara con esmero.

-Pode con todo -dixo Fernando Algueira cando baixamos á adega- por iso agardei a que chegarades aos postres para servila, para que comprobaras como mesmo despois do viño tinto e da carne, este branco conseguía impoñerse.

Fernando Algueira é dos adegueiros máis inquedos que coñezo. Máis que unha adega parece que ten un laboratorio no que está probando novas combinacións.

-Estou canso dos monovarietais -confesou-, eu o que quero é experimentar con novas combinacións. Estas cepas, que están da banda de Ourense da ladeira do Sil, están xa pensadas para facer crianza en carballo. Así se conseguen estes resultados.

Coñecendo as novidades do ano que vén con Fernando Algueira

Pouco a pouco, na bodega, imos catando os novos viños que prepara Algueira para a vindeira tempada. Caldos en diferentes estados de evolución. Nalgúns apréciase o sabor escuro clásico dos viños de Algueira; noutros hai considerábeis innovacións, coma ese condenado sabor a coiro, algúns toques de froita madura, a mencía da comarca exprimida ao máximo. Facemos un tour de sabores a velocidade extrema, que somete o meu gusto novato a un estrés considerábel. A maior parte deles teñen unha gran concentración tánica, moito alcol que despois permitirá darlle barrica con tranquilidade. Nun bocoi mantén outra proba de viño pisado ao xeito tradicional, e no que un se atopa un insospeitado sabor a augardente de cereixa. Nesta alquimia, os Algueira barrica brancos cóidanse en dous grandes bocois novos de carballo allier. Alá atrás, no seu teatriño de bocois, Fernando garda o tinto barrica do que xa temos falado por aquí.

O seu último experimento interesoume considerábelmente: Algueira está infectado e coidando algunhas cepas coa mítica botrite, o fungo parásito que provoca o sabor do viño que se coñece como “podremia noble” -supoño que en recoñecemento do díficil que é definir o seu sabor- e que provoca unha concentración de azucre que eleva considerábelmente a graduación do viño. A botrite é un auténtico desafío para o viticultor, porque infecta gradualmente os acios e, xa que logo, hai que recoller a uva gran por gran e non acio por acio. Os viño con botrite de Algueira terá unha elevada gradación e non se comercializará: será un experimento que, polo de agora, se catará directamente no restaurante da bodega. Pero a curiosidade pode con nós!

Ata agora as denominacións galegas especializáronse nos monovarietais: foi un camiño frutífero, xa que se chegou a un considerábel nivel de refinamento na elaboración dos brancos. Pero, ¿e se combinásemos no futuro estes monocultivos con novas combinacións das nosas mellores cepas, como fai Fernando Algueira? Sería posíbel que produciramos viños moi adaptados a un gusto internacional que nos permitiran combinacións máis complexas e interesantes, como as que xa se producen entre o albariño, a treixadura e o merenzao. ¿Unha cuarta vía para o viño galego?

Ver anterior: Os meticulosos dedos de Fernando Algueira