
A Saramaganta Colilonga (Chioglossa lusitanica)
Esta é unha pequena historia de porfiada supervivencia biolóxica.
O bicho da fotografía é unha saramaganta colilonga. Aí onde o ves, trátase dunha especie endémica do noroeste da Península Ibérica, rarísima de ver. Só existe aquí, no oeste de Asturias e no Noroeste de Portugal. Trátase dunha das especies máis estrañas e valiosas das variedades de anfibios, unha xoia da fauna ibérica. Vive en hábitats moi específicos, entre a follada húmida, en augas correntes e limpas, en hábitats escuros, moi frescos. Trala epidemia de incendios do último verán, unha significativa parte destes hábitats no Barbanza e do resto do país ficaron arrasados (e seguen, non houbo ningunha repoboación significativa), pero a saramaganta atopou un refuxio inesperado. Unhas profundas minas de estaño abandonadas en Boiro. Alí, este delicadísimo anfibio está a conseguir criar en tranquilidade. A estabilidade das minas, o elevado grao de humidade relativa e a pureza da auga permitiu a cría de novos exemplares! Os rapaces de AXENA atoparon a colonia nunha exploración destes túneles, para a súa sorpresa. Fixeron filmacións para o seu vindeiro documental, sobre a vida nas minas. Se che gustou a súa anterior historia sobre o primeiro voo dun cárabo, este promete moito máis.
Por suposto, a historia non ía quedar aquí. O Goberno decidiu desdobrar a Vía Rápida do Barbanza para convertela en autovía e…¿a que xa sabedes a que vai afectar? Nestes momentos, as máquinas están a operar na zona das minas, con grave perigo de derrubamentos e de afectar á estabilidade da colonia. A existencia do hábitat desta especie catalogada como vulnerábel foi comunicada ás autoridades pertinentes inmediatamente, pero polo momento descoñecemos se se produciu ou se vai producir algunha medida ao respecto. Nos comentarios posteei o comunicado de AXENA ao respecto que publicou o suplemento de medio ambiente Terra de El País.



Manuel Gago é xornalista e profesor universitario. 





{ 2 comments… Le abaixo ou engade o teu }
A la edición de “Terra” de El País:
Nos ponemos en contacto con ustedes para denunciar la situación de amenaza de la población de salamandra rabilarga (Chioglossa lusitanica) que se encuentra en el interior de una mina en el municipio de Boiro (A Coruña). Pertenecemos a una asociación juvenil que se dedica a estudiar la naturaleza (AXENA) y recientemente hemos encontrado una población considerable de este anfibio en esta mina. Además también hemos constatado la presencia de juveniles, lo que aumenta su importancia como lugar para investigar la aún muy desconocida reproducción de esta especie.
Las actuales obras de ampliación de la Vía Rápida del Barbanza, en concreto del viaducto de La Mina, pueden poner en peligro la estructura de esta mina que se
encuentra a escasos 60 metros de las obras, pudiendo llegar incluso a derrumbarse completamente.
La salamandra rabilarga es una especie de anfibio única en el mundo. Su distribución está reducida al noroeste peninsular (Galicia, oeste de Asturias y noroeste de Portugal) y se puede considerar una de las grandes joyas de la herpetofauna ibérica. Este anfibio sólo se encuentra en unos hábitats muy específicos, como son aguas corrientes y limpias (sin contaminantes), y entre la hojarasca de bosques con una humedad relativa muy elevada. La UICN (Unión Internacional para la Conservación de la Naturaleza) califica la situación de este anfibio como Vulnerable, debido entre otras causas: a la contaminación de las aguas, a la tala de los bosques de ribera y su sustitución por monocultivos de especies exóticas y a la degradación de sus hábitats en general.
Curiosamente, el gusto cavernícola de este anfibio, ha permitido comenzar a conocer los discretos hábitos de reproducción de este anfibio. La saturación de humedad, la elevada calidad de sus aguas y un hábitat muy estable sin impactos externos, permite que las minas les sirvan de refugio; siendo excelentes lugares para la puesta de huevos y desarrollo de los juveniles. Por esta razón, adquieren una importancia incuestionable en la conservación de sus poblaciones. Sobretodo, teniendo en cuenta el mal endémico de los incendios gallegos que exterminan las poblaciones de esta y otras muchas especies.
Este hecho, ya ha sido puesto en conocimiento de la Consellería de Medio Ambiente de la Xunta de Galicia, además queremos hacer pública esta información para que se tomen las medidas pertinentes para evitar la posible destrucción de esta mina.
Les agradecemos sinceramente su atención,
Poís teu irman, que se de certa presa co Documental, porque moito me temo, que despois non habera moitas oportunidades de ver esa colonia endémica.
Quero pensar que esa zona, esta con bastantes minas, e esperemos que en outras galerias siga estando a presencia desta salamandra e outras especies….Saudos.
Por certo o do carabo encantoume.
Deixa un comentario