As calas “ocultas” da parroquia do Xobre na Pobra do Caramiñal

Na hiperpoboada Ría de Arousa non queda case nin un milímetro de costa virxe. O pouco que chegou sen urbanizar ata finais do século XX é agora pasto de alcaldes que saben que os paseos marítimos son garantías de vitorias absolutas. Por exemplo, na Pobra do Caramiñal. O Concello, coa connivencia da Dirección Xeral de Costas do Ministerio de Medio Ambiente, está deseñando un paseo marítimo peatonal que una a vila coa turística praia de Cabío, na zona que vedes na foto satélite tirada de Google Earth.

Na Pobra do Caramiñal sobreviven de miragre uns dous quilómetros e medio escasos de costa máis ou menos virxe.

Unha fermosísima sucesión de caliñas e cantís entre as ruínas do Mosteiro de Santo Antonio do Xobre e a Pedra da Moura, ao carón do campo de fútbol municipal e a turística praia de Cabío. As augas están beizoadas por unha xenerosa corrente de auga morna que fai moi pracenteiro o baño. Baixo o mar hai un labirinto de pedras nas que se refuxian enormes mandas de peixes que te rodean cando nadas. Sobre a area caen as raiceiras das árbores da fraga e dos bosques de piñeiros, restos da enorme superficie boscosa que hai séculos rodeaba o mosteiro. Lembro ter lido nalgún vello manuscrito unha lenda arredor desta fraga que só sobrevive ás murallas do Castro de Punta Ostreira: ata alí baixaban os lobos desde a serra do Barbanza nos tempos de escaseza. Unha vez, envalentonados -ou, se cadra, mortos de fame- atacaron o convento, a principios do século XVII. Os monxes defendéronse a trabucazos e mosquetes das feras. Desde hai anos, teño gravada esa escena na cabeza, como parte dunha peli que só existe na imaxinación. Nunca comprobei a veracidade desta historia.

Estas calas son refuxio de parelliñas e grupiños adolescentes que buscaban intimidade, de solitarios lectores e paseantes, de familias que chegaban en barco para comer en domingo. Non son inaccesíbeis, nin moito menos, como afirma o alcalde da Pobra e parece figurar no documento do anteproxecto da construción. Iso si, hai que aparcar o coche a quince minutos de distancia, unha enormidade para a nosa cultura da obesidade, e dar un paseo por corredoiras –algo asilvestradas, é certo. Aínda por riba, non se venden xeados, nin cañas de Estrella, nin luras fritidas en quilómetros á redonda. Ese é o problema, en realidade. Imos ver por que.

O que é unha riqueza evidente para calquera planificador turístico moderno parécelles unha pobreza manifesta á corporación municipal da Pobra do Caramiñal. No anteproxecto figura que esta zona está “degradada” e iso é un importante termo para comprender a concepción que esta corporación municipal ten da política medio ambiental. ¿Pode estar degradada unha zona virxe de costa?¿Está degradado o Parque Natural de Corrubedo por non ter farolas, nin basureiros? ¿Ou as fragas do Eume?

Cando din “degradada” queren dicir, en realidade, “non explotada”, tal e como propugna a escola filosófica das Universidades de Benidorm e Marbella. Asúmese que a costa debe ser unha explotación industrial dotada de servizos, cun determinado modelo de rendibilidade económica baseada no chiringuito estacional e nun determinado turismo familiar masivo. Este modelo económico é absurdo e perigoso de principio á fin, na actualidade, porque está baseado na aniquilación da diversidade da oferta para diferentes tipos de turismo. A Pobra do Caramiñal conta xa con dúas praias grandes -Cabío e Lombiña- destinadas a ese visitante que gosta da natureza ultradomesticada e a vila, no verán, está sometida xa na actualidade aos límites de sostenibilidade turística. Preservar e potenciar a virxinidade, a intimidade destas outras praias abriría un produto turístico alternativo aproveitando a riqueza natural e cultural da zona e melloraría moito a imaxe de marca medio ambiental do concello. Observemos ademais, que o anteproxecto indica que se realizará un paseo marítimo pero non contempla, para nada, a rehabilitación do castro que está a pé de praia e a pé mesmo do paseo. É un xacemento reiteradamente expoliado e moi danado que encaixaría perfectamente na posta en valor da contorna, pero nada. Curioso. Non moveron un dedo polo castro.

A Pobra do Caramiñal está sometida a unha enorme presión turística nos últimos anos á que non se está a responder cunha política de desenvolvemento sostíbel. Segundo a noticia de La Voz de Galicia, os propietarios das fincas polas que vai pasar o paseo están encantados, e créomo ben. Se cadra no futuro próximo agarden que se produza algún tipo de recualificación que poña todas as cousas no seu sitio. Ademais, a Dirección Xeral de Costas é moi comprensiva con estas inquedanzas locais. Non hai máis que ver o chiringuito que permitiu construír, hai poucos anos, xusto enriba da praia das Catedrais, na Mariña luguesa.

As praias virxes do Xobre nun ficheiro kmz (para Google Earth)